Faalo:  Maxay tahay sababta mar kale dib u dhaca u keentay doorashadii guddoomiyaha Gobolka Gedo ee la rabay in la qabto maanta?

Sida hoos ka muuqataba, muddo saddex maalmood gudahood ah ayaa waxaa wasaaradda Arrimaha gudaha ee Dowladda KMG ah ay kasoo baxeen go'aano is burinaya oo la xariira xiliga rasmiga ah ee la qabanayo doorashada gudoomiyaha Gobolka Gedo.

Waxaa jira warar sheegaya in ay jiraan sababo dhowr ah oo ilaa iyo hadda la'isku mari la'yahay, kuwaasoo caqabad ku noqday in waqti mucayin ah loo qabto doorashada gudoomiyaha gobolka Gedo.

Sababaha hor taagan in si fudud loo dhameys tiro maamul u sameynta Gobolka Gedo ayaa waxaa ka mid ah:-

 1. Warqad uu horay u qoray Aden Madoobe oo ah afhayeenka Baarlamaanka Dowladda KMG ah oo sheegeysay in aanay Degmada Luuq ka qeyb gali karin doorashada gudoomiyaha gobolka Gedo oo la rabay in ay ka dhacdo magaalada Garbahaarey.  Sida la sheegayo, go'aanka uu gaaray Aden Madoobe ee uu ku diiday in ay Degmada Luuq kaga qeyb gasho doorashada gudoomiyaha gobolka Gedo ayaa waxaa la og wasaaradda Arrimaha gudaha ee isla dowladda KMG ah oo uu si hoose oo qaldan wax uga dhaadhiciyay.
 2. Aden Madoobe iyo wasaaradda Arrimaha gudaha ayaa waxay qiil uga dhigteen mamnuucidda Degmada Luuq ay ka mamnuuceen in ay wax ka doorato gudoomiyaha gobolka Gedo in ay tahay doorashadii dhawaan ka dhacday Luuq oo ay ku macneeyeen in aanan loo dhameyn oo uu weli qilaaf weyn ka taagan yahay. Sida ay yiraahdeen, doorashada gudoomiyaha gobolka Gedo ee la rabay in ay ka dhacdo Garbahaarey waxaa ka qeyb qaadan karo oo kaliya shanta degmo ee kale ee gobolka Gedo ku taal.
 3. Waxaa kale oo jira warar sheegaya in qilaaf balaaran oo isfahan la'aaneed oo horay uga dhaxeeyay maamulada degmooyinka B/xaawo, Dolow iyo Luuq ay iyana sababtay in uu Aden Madoobe helo sabab kale oo sii taageereysa go'aankiisa qaldan ee uu maamulka Luuq kaga mamnuucay in aanay degmada Luuq ka qeyb galin doorashada gudoomiyaha gobolka Gedo.

Sababahaas saddexda ah ee kor ku xusan awgood, iyo ayada oo Aden Madoobe uu doonayo in qilaafyada yar-yar ee hadda ka dhex taagan qaar ka mid ah maamulada gobolka Gedo uu buun-buuniyo si uu ugu guuleysto in Degmooyinka Luuq iyo Baardheere uu midba mar ka abuuro xaalad deganaasho la'aaneed.

Aden Madoobe iyo xubno kale oo dhowr ah oo ka tirsan maamulka Dowladda KMG ah ee taagta daran ayaa waxaa haboonaan laheyd in ay fahmaan in beesha Sade ay si weyn ula socoto siyaasadaha madhaleyska ah ee ku wajahan isku dirka iyo kala qeybinta beesha Sade ee walaalaha ah.

Dhanka kalena, waxaa iyana fiicnaan laheyd in qaar ka mid ah mas'uuliyiinta beesha Sade ee garan la' dabaal joogteynta siyaasadeed ee Aden Madoobe iyo xulafadiisa in ay si fiican u garan lahaayeen qaabka ay ciyaarta u socoto.

Doorashadii ka dhacday Degmada Luuq waxaa goob joog ka ahaa xubno ka tirsan Dowladda KMG ah oo ansixiyay in ay Degmadaasi ka dhacday doorasho xaq ah, isla markaana gudoomiye loo doortay Canjeex Buule Great.  Haddaba su'aasha meesha ku jirtaayi waxay tahay, mar haddii Degmada Luuq loo dhisay maamul mideysan oo ay bulshooyinka ku dhaqan oo dhan ka raali noqdeen, isla markaana ay dowladda KMG ah goob joog ka ahyed oo ay aqbashay natiijadii kasoo baxday doorashadaas, maxay tahay hadda qeyla dhaanta kasoo yeertay Aden Madoobe iyo wasaaradda Arrimaha gudaha ee ay ku sheegayaan in maamulkii Luuq lagu dhisay aanan loo dhameyn?

Isku soo duuboo, waxaa xaqiiqo ah haddii ay maanta hergasho qorshaha sumeysan ee ay wataan Aden Madoobe iyo xulafadiisa oo ah in Degmada Luuq laga reebo in ay ka qeyb qaadato doorashada gudoomiyaha gobolka Gedo, waxaa haddana ku xigi doonta in marsiiso kale loo raadiyo in Degmooyinka Baardheere iyo Ceelwaaq aanay la shaqeyn karin kana mid noqon karin maamulka Gobolka Gedo ayada oo haddana lala imaan doono marsiisooyin hor leh oo aan hadda miiska saarneyn.

Sidaas awgeedna, ujeedada dhabta ah ee Aden Madoobe iyo xulafadiisa u qarsoon ayaa waxay tahay in Degmooyinka ay rabaan in ay maamulaan beesha Sade ay noqdaan oo kaliya saddex degmo oo kala ah: Garbahaarey, B/Xaawo iyo Dolow.

Ugu danbeyntii, waxaan ku war gelinayaa kulana talinayaa bulshada Sade meel ay joogtaba in ay iska jiraan oo ay si weyn uga feejignaadaan siyaasadaha sumeysan ee ay Aden Madoobe iyo kuwa ka danbeeya ay rabaan in ay ku kala dilaan beesha Sade, isla markaana ay ku kala qeybiyaan degmooyinka iyo bulshada ku dhaqan gobolka Gedo.


Hoos ka eeg jahawareerka saddex maalmood gudahood ay wasaaradda Arrimaha Gudaha ee dowladda KMG ah ku sameysay bulshada ku dhaqan gobolka Gedo oo ay maalinba maalinta ka danbeysa bedelayeen waqtiga doorashada gudoomiyaha gobolka gedo ay dhaceyso:-


  War Deg-Deg ah:  oo la xariira doorashadii gudoomiyaha Gobolka Gedo oo maalin lasoo hor mariyay

  Xubnahii ka socdey Baarlamaanka KMG oo Maanta la hadley dadweynaha Garbahaarey iyo Tartankii doorashada Gobolka Gedo oo dib loo dhigay

  Xildhibaano ka tirsan Baalrlamaanka FKMG oo soo gaarey Garbahaarey iyo Xilliga Doorashada Gudoomiyaha Gobolka Gedo oo waqti loo qabtey

Maxamed Cusman Warsame, Bremen/Germany.



Allgedo News Media Network
allgedo@allgedo.com