Allgedo Online

Dowalddii Somaaliyeed ee Dhul saarka ku aheyd Dalka Kenya Mudada Sanadka ku dhowaadka haddii eey ogaansatay u soo Guuridda Dalkeedda Hooyo(Somaaliya), waa

Talaabo Wanaagsan waana sidii laga filaayeey, Ummadda Somaaliyeedna sugaayeen

in Xukuumadda soo degto Caasimadda Qaranka Somaaliyeed.

Ra,iisal Wasaarre Proff-Cali Maxamed Geedi iyo Xukuumadiisa ayaa la filaayasa Maanta

oo Khamiis ah 16/06/2005, in eey soo caga dhigtaan Caasimadda Muqdisho oo eey ku

Sugaayaan Dadweyne badan oo soo dhoweeyntooda u diyaar ah, sidda wararku sheegaayaan

Ra,iisal Wasaaraha iyo Xukuumadiisa ayaa Goobo degaan u sii diyaariyeey Gudigga Ganacsigga Gobolka Banaadir oo uu ka Muuqdo Ganacsadde-Bashiir Raage oo Xiriir Wacan

la leh Ra,isal Wasaaraha isla markaana eey Heyb wadagaan ahna Nin Cudud Ciidan ku leh

Magaaladda Muqdisho, Ra,iisal Wasaraha waxaa weheliya Xubno badan oo Xukuumadiisa ka

mid ah oo uu ka mid yahay Ra,iisal Wasaare ku Xigeenka ahna Wasiirka Arrimaha Gudaha

Enj-Xussen Ceydiid oo Fadhiya ku leh Caasimadda Muqdisho Meleeshiyaadna u joogaan.

Ra,iisal Wasaarre Geedi ayaa si weyn ugu diyaar garoobay Xubnaha Labada Golle ee Muqdisho jooga kadib markii uu Xilkii Ra,iisal Wasaare ku Xigeenka 1-aad ka Xayuubiyeey

Dr-Sifir oo ah Shakhsigga ugu Xil Sareeyeey Xukuumad ahan oo Halkaas joogay, Xilkii

Ra,iisal Wasaarre ku Xigeenka 1-aadna u Magacaabay Dr-Buubaa oo ah Wasiirka Xiriirka

Goboladda Sifirna eey isku Beel yihiin Dir Waqiooyi. Xilka ka qaadidda Sifir ayaa Dhaawac

weyn ku ah kuwa Muqdisho joogay, sidoo kalle waxaa arrin la yaab leh Hadalka ka soo yeeray

Xubnaha labada Golle ee Muqdisho jooga oo ku diideen aqoonsigga Xilalka iyo Masuulinta

Dowladeed ee la Magacaabay, Toos noqoneeysa mid keenta Muran iyo jaha wareer cusub,

Inkastoo Awooda Magacaabidda uu leeyahay Ra,iisal Wasaare Geedi Sharciyan(Sidda Axdi

Qaranmeedku Dhigaayo), Sidda ka muuqata Talaabooyinka iyo Hab Dhaqameedka Proff-Geedi

uma soo Debcaayo Cadaadiska iyo Carqaladaha eey wadaan Xubnaha labada Golle ee Muqdisho joogaa, Wuxuuna ku talo jiraa Hirgelinta Hanaanka Dowladeed iyo adeegsigga awooda Shrciyeed ee Axdi Qarameedku u ogolaanaayo waana habka ugu Wanaagsan ee Nidaamka iyo Masuuliyadu dhigeeyso.

Xubnaha Labada Golle ee Muqdishi Jooga ayaa qaaday Taloobin fiican iyo howlo la oran karo

waxeey leeyihiin wajiyo wacan sidda- Xereeynta Meleeshiyaadka iyo Isku deygidda Qaadida

Isbaarooyinka eey iyagu horre u dhigteen(Isbaarooyinka Weli Wax la sheegi karo kama qabin),

Waxaana Arrimahaas lagu amaani karaa Gudoomiyaha Golaha Barlamaanka Sharif Xassan iyo Xubnaha Weheliya, inkastoo Sharifku illaaweey Masuuliyadiisii Barlamaanigga aheyd iyo

ka Shaqeyn Xalinta Khilaafaadka Dhexyaala Xubnaha Barlamaanka Somaaliyeed iyo Habeeynta Golaha Barlamaanka, Abuuridda Gudiyadda Golaha, ka Shaqeyn Arrimaha Sharciga iyo Nidaaminta Hanaanka Barlamaanigga ah oo ah laf dhabarka Dhismaha Dowlada

Somaaliyeed, Xaqiiqadda marka la sheego Sharif Xassan wuxuu leeyahay Argti Masuul iyo

Dul qaad weyn, inkasoo Dhinac u Xaglin yari ku jirto, Xuibanaha labada golle waxaa haboon in

eey hadda wax ka bedelaan hab dhaqameedkooda gaar ahaan kuwo Wasiiradda ah oo eey la

yimaadaan Raacidda Hogaaminta Ra,iisal Wasaaraha waa sidda Nidaamka Xukuumadeed

Dhigaayo, Shariifkuna u soo Jeesto Howlaha Barlamaanka iyo habka wadda Shqeynta isaga

iyo Ra,iisal Wasaaraha Geedi oo lagama maarmaan ah.

Dhanka Madaxweynaha C/Laahi Yuusuf Axmed oo hadda Shaqo Qaranka ugu Maqanka Dalka Qadar oo eey ka Socdaan Shirka Dowladaha 77-ka, waxaa muuqata in uu Magaalada Jowhar intii Muddo ah Fadhi ka dhigan doono Arrimaha Amaanka Muqdisho awgeed, waana arrin Macquul ah lana qaadan karro iyo Jowhar oo aan waxba ka fogeeyn Caasimadda Muqdisho oo Xukuumaddu Fariisaneeyso Gudoonka Barlamaankuna Joogo, waana Salanaan karataa habka wadda xiriirku iyo talo kala qaadashadu, laakiin waxaa mid ahamiyadeeda leh ah in la helo:-

1-Xalinta Khilaafka Jirra,(Madaxweynaha, Gudoomiyaha Barlamaanka iyo Ra,iisal Wasaaraha).

2-Abuuridda Hab Wadda Shaqeyn iyo Hanaan Iskaashi Xukuumad iyo Barlamaan.

3-In Madaxweynaha iyo Ra,iisal Wasaaruhu ogolaadaan sidda ku haboona u taageeraan howlaha Xubnaha Labada Golle ka Qabtaan Caasimadda Muqdisho, hadda wixii ka dameeyana Xukuumadu la Wareegto Howsha.

4-In Xubanaha Labada Golle Aqoonsadaan Magacaabidda iyo Xilalka Qaranka ee Ra,iisal

Wasaaruhu Sameeyeey, iyagoo Raacaaya Axdi Qarameedka ku Meel Gaarka ah.

5-In Hogaamiyaasha Muqdisho oo hadda Xildhibaano iyo Wasiiro ah eey sidda ugu Haboon ku

Wareegiyaan Xukuumadda Goobaha iyo Xarumaha Dowladeed oo Gacantooda ku jirra.

6-In Xukuumad iyo Golle Barlamaanba Iakaashi iyo Wadda Shaqeyn la yeesho Qeybaha Bulshadda ee Muqdisho si loo helo Wax qabad dhab ah.

7-In Lagu Dadaalo sidda ugu Dhakhsaha badan sidii loo heli lahaa Ciidan Qaran oo isku dhafan, Tusaale, Ciidamadda Hadda Xereeysan oo lagu soo biiriyo kuwo laga keeno:-Bay,

J/Hoose, P/Land, Hiiran, iyo Jowhar iyo Meeshii kalle oo Ciidan la bido(Waana Arrin Ahamiyadeeda leh).

8-In Xukuumadu(Wasaaradaha Arrimaha Gudaha iyo Amnigga Qaranka), Sidda ugu Dhakhsaha badan loo habeeyo Ciidanka Boliiska Somaaliyeed, loona Diyaariyo Saldhigyadda

iyo Dhammaan Xurumihii Ciidanka Boliiska Somaaliyeed iyo wixii taakuleyn ahba.

9-In Xukuumadu Abuurto Golaha Cadaaladda iyo Garsoorka Somaaliuyeed oo ah Hey,ad u#

gaar ah Arrimaha Cadaaladda oo Hab Madax Banaani ah leh.

10-In Xukuumadu Abuurto Goobo ama Dugsiyo Badan oo Dhaqan celinta ah.

11-In Xukuumadu la Timaado Fikarad iyo Hab Hub Ururin ah.

12-In Maamulka Gobolka Banaadir Kaalintiisa Qaato Hanaanka iyo Caasimadana soo Nooleeyo.

13-In Madaxweynehu Muddio(60 Cisho) ah ugu soo Guuro Caasimadda Muqdisho iyo Xarunta

Rasmiga ah Madaxtooyadda Qaranka.

14-In Ciidanka Qaranka Somaaliyeed Helo Xarumihiisii iyo Dhammaan Goobihii Wasaaradda Gaanshandhigga Somaaliyeed, Goboladana laga Furo Dugsiyo Tababar iyo Dhaqan Celinta

Meleeshiyaadka.

15-In Mudnaanta Koowaad noqoto Danta Guud iyo Dib u Dhiska Dalka Hooyo, oo Caasimadu

Wadnaha u tahay.

Sidoo Kalle waxaa Maanta Kaalin Weyn qaadan karro Dadweynaha Somaaliyeed ee Caasimadda ku dhaqan oo la yimaado hab Soo Dhoweeyneed iyo La Shaqeynta Dowladda o

oo ahamiyadeeda leh, Tusaalooyinka Kooban oo aan bixiyeey ayaa la oran karaa waa Furaha

Biloowga Hanaanka soo Celinta Dowladnimadda Somaaliyeed iyo helitaanka Hanaan Wacan

oo wax qabad leh kuna saleeysan Danta Guud, Alle ayeeynu ka Rajeeneeynaa Guul iyo In

Dowladu Noqoto Midii Daacadnino iyo Hanaanka Wanaagsan Qaadda, Aamiin.

_________________

Tixraac Qormooyinkii horre ee Fanaaninta Somaaliyeed, Mu,alifiinta iyo Mulaxiniinta Bahdda

Fanka Somaaliyeed ee Xurmadda iyo Sharafta weyn mudan, oo aan Qormo iyo Labo-toona

lagu soo koobi kareen wax qabadkoodii iyo heerka aqoontada Sugaaneee iyo Xikmadeedba.

Maanta waxaa Jeclaan lahaa in aan in yar ka taabta Habka Fanaaneed iyo Dadnino ee Xidigta

Weyn ee Caanka ah-Cunaabeey-SAADO CALI WARSAMME, shaki kuma jirro in Magacaasu yahay mid si weyn loo wadda garanaayo mudo dheer eey maqlaateen dhegaha Dadweynaha Somaaliyeed Heesaha Badan ee Saadona si weyn loo Jecel yahay iyo qaabka Qurxoon ee Jilista Riwaayadaha ee gaar u ah Saado, Balse waxaa Dadweynaha intooda badan ka qarsoon Dhanka Qof ahaaneed iyo Sifooyinka gaarka ah ee Saado Cali Warsamme.

Fanka iyo Habka Luuqinya Wanaagsan ee Saado ayaa ah kuwo siinaaya Mudan gaar ahaaneed iyo in eey tahay Xidig weyn, Fanaanad Caan ah oo ka mid ah kuwa Safka Horre Sidda:- Marxuumadda Magool, Xidigta Sahra Axmed, Hibo Nuura, Baxsan, Khadra Daahir, Aamina C/Laahi, Faaduma Qaasim, Maan-deeq,iyo Seeynab Cigge, oo ah Fanaaniinta la oran karro kaa kuwo Safka Koowaad Dhinaca Haweenka, Saado waxeey ka soo qeyb qaadatay Riwaayado Badan oo Xiiso weyn lahaa, Sidda Riwaayadii Wadanigga aheyd ee uu Curiyeey Abwaan, Maxamuud C/Laahi Sangub ee Magaceedu ahaa-Xoriyo, oo Saado Cali ka aheyd Xidigta Koowaad kuna muujisay Xeeladeeda sarre iyo habka wacan ee Jilaanimo iyo Luqadeedda iyo Naaxiyadeeda Habka Heesaha, iyadoo aan marna la illaawi kareen Doorkii

iyo Hanaankii Jilaa,eed e Xidgta Weyn- Feeynuus Sheekh Daahir.

Saado Cali, Waxeey sidii ku habooneyd u gudateey Masuuliyadda damiir iyo Dadnimo ee

Dhanka Dalkeedda iyo Dadweynaha Somaaliyeed ka saarnaa Maadaama eey aheyd Fanaanad Heer Qaran ah, waxeey ka qeyn qaadatay Heesihii Wadaniga ah ee Wajigga

Halganeed lagaa laguna dhaliilaayeey Hogaankii Rajiinkii Kacaanka oo Dhibaatooyinka

Badan soo mariyeey Dadka Somaaliyeed, eeyna habooneyd ee Xukunka isbedel lagu

Sameeyo, iaydoo eey jirtay Aragtidda ah in Hogaamiyuhu Caafimaad ahaan gudan karrin

Masuuliyadda Weyn ee uu Qaranka u hayeey, Waxeey Saado Codkeeda Cajiibka ah ku

soo bandhigtay Heesihii uu Curiyeey Abwaan- Cabdi Muxamud Amiin ee Tusaaleeyn iyo

Tilmaanta ahaa, Waxeeyna ku Muteeysatay Xoriyad ka qaadid iyo Xarig Dowladii u Geeystay,

Dhanka Dadweynahana Xurmo iyo Qadarin weyn.

Saado Cali, Waxeey leedahay Sifooyin aad iyo aad u Wanaagsan oo eey Tixgelin weyn ku

Mudan tahay Waxaana ka mid ah Tusaale ahaan:-1-Dad la dhaqanka(Waxeey si weyn u

Xurmeeysaa Dadka gaar ahaan Fanaaniintii Somaaliyeed). 2-Ku Dadaali la socdka Xaaladda

Fanaaniinta. 3-Xiriir Wanaagsan iyo Walaalnimo weyn oo eey la leedahay Bahdda Fanka.

4-Saado Waxeey Jaceshay in Fanaaniinta Yeelato Iska War qabid iyo Is Caawin. 5-Saado

Waxeey Leedahay Hab Niyad Samid iyo Calool Wanaag. 6-Saado waa Qof Gacan Furan

Dhina Deeqsinimadda. 7-Saado Hab Beeleed iyo Qabyaalad adeegidda ayaay Nadiif ka tahay,

Waxeeyna leedahay Sifo Wadiniyadeed iyo Hanaan Qarameed. 8-Saado waa Qof Si Weyn u

Naceeyb Dulmigga iyo Xaq daro Sameeynta, waa Tusaalooyin Yaer yer ah oo aan ka soo qaatay Sifooyinka Wanaagsan iyo Dadnimadda Xidigta Weyn ee SAADO CALI WARSAMME.

Iyadoo la wadda ogyahay Xaaladda qalafsan iyo dhibaatooyinka waaweyn ee Dalkeenii hooyo

ka jirra iyo guud ahaanba Xaaladda Ummadda Somaaliyeed ku Sugan tahay oo ah mid si

weyn looga xumaado ama looga naxo iyo Fanka Somaaliyeedna la qabaa Ummadda Dhibka

iyo Dayaca weyn ee Meesha yaala, inkastoo Saado Dhoowr Heesood oo Wadiniyadda ku

Saleeysan Tusaaleena u ah Ummadda Somaaliyeed Tirisay Hadan Saado iyo Fanaaniinta

Dhigeedda ah(Rag iyo Dumarba) ma qaadan doorkii laga filaayeey, Hanuuninta iyo Wacyi-

gelinta Ummadda Somaaliyeed, Anigoo Qormadan Gaaban soo Gunaanadaaya Waxaan oran

karaa marka Xaqiiqadda dhabta ah la sheego Xidigta Fanaanadda Somaaliyeed SAADO CALI

WARSAMME(Cunaabeey), Waa Xidig aan Qoraxi Qaran, waa Shakhsiyad Wadinimo weyn leh, waa Muwaadinad Dhab ah, waa Qof bani aadnimadda wacan leh, Dadweynaha Somaaliyeedna Xurmo, Qadrin iyo Tixgelin weyn u hayaan, Aniguna Salaan Qaali ah ayaan

Halkan ugu Gudbinaayaa Xidigta Fanaanadda Somaaliyeed Saado Cali Warsamme.

_____________________

Dalka Yaman ayaa ka mid ah Dalalka Jaamacadda Carbeed oo Xiriirka wacan ee Wadaagan

Ummadda Somaaliyeed oo Qarniyo badan ka hor ka mid ahaa Dadkii Dalka Yaman Degan

Gaar ahaan Dhinaacisa Koonfurta(Cadan), oo ahaan jirtay Xurun Ganacsi iyo Aqooneedba

Xiligii Gumeeysigga Ingiriisku joogay, Shakhsiyaad Somaaliyeed Xilal sarre ka hayeen

Maamulkii Ingiriis ee Halkaas Gaar ahaan Dhinacyadda Ciidanka Boliiska,Maxkamadaha,

Maamulka Shaqaalaha Mdanigga ah iyo Howlaha Gam=nacsigga gaarka ahba, Waxaa laga Xusi Karaa-Mudane Saciid Laangarre iyo Axmed Jaamac, Sidoo kalle Dadka Somaaliyeed

waxeey gacan weyn ka geeysteen Halgankii Xoriyadda Cadan.

Madaxweyne Cali Cabdalla Saalax, Madaxweynaha Dalka Yaman ayaa Dadaal u galay ka

Shaqeynta Xalinta Khilaafka weyn ee soo kala dhex galay Labadda Masuul ee ugu sareeya

Dowladda ku Meel Gaarka ah ee Somaaliyeed, Madaxeyne-C/Laahi Yuusuf Axmed iyo

Gudoomiyaha Barlamaanka Sharif Xassan Sh.Aden oo Khilaafkoodu gaaray Meel Sarre oo

keentay Curyaaminta Howlihii Dowladda iyo hanaankii dib u heshiisinta Ummadda Somaliyeed

Labo Garbna u kala jabiyeey Dowladdii, waana dhaawac weyn oo soo gaaray Dadaalkii Urur Goboleedka Igad iyo Beesha Caalamku wadaan Mudadda Labada Sano aheyd Laguna soo

Dhisay Dowladda Somaaliyeed oo aan lugaha adag ku taagneeyn, howlo badana hor yaaliin.

Dadaalka Cali Cabdalla Saalax ayaa la oran karaa waa Talaabo Waji wacan leh iyo aragti ku

Saleeysan sidda Dalka Yaman u daneeynaayo Arrimaha Somaaliyeed iyo Maslaxadda Labadda Ummadood ka dhexeesa iyo baahidda weyn oo yaman u qabto dhismaha Dowladda

Somaaliyeed oo wax ka qaban karta Muugadaha Qaxootigga Badda Cadan soo Maraaya iayagoo Saaran Doonyaha Dhimashada ee Xeebaha P/Land ka soo baqoola oo culees weyn ku haya Dalka Yaman, iyo in la helo Dowlad Somaaliyeed oo soo nooleeysa Xiriirkii Soo Jireenka ahaa ee Labadda Dal iyo labadda Shacbi ka dhexeeyn jiray, Dadaalkaas ayaa mid

la oran karro wuxuu ku soo aaday waqtigii ku haboonaa oo Dowladda Somaaliyeed u guureeyso Gudaha Dalkeedda Hooyo, Weliba Xukuumadda Proff-Geedi Degeeyso Caasimadda Muqdisho.

Dalka Yaman Shacbigeeysa iyo Madaxweyne-Cali Cabdalla Saalax waxaanu halkan uga

Gudbineeynaa Mahad celin Anigoo ka mid ahaa Dadkii Farha Badnaa ee Reer Cadmoodka

ahaa ee ku soo Barbaaray waxna ku soo bartay Dalka Yaman Dhiniica Koonfureed oo Xurmo

iyo Qadarin weyn u haya Ummadda Yaman, Somaalidii Yaman ka timi ayaa Door lama ilaawaan ah ka qaadatay Halgankii Xoriyadda Somaaliyeed iyo Howlihii Koru qaadidda

Dhinacyadda Aqoonta iyo Saxaafadda iyo Hogaaminta Howlaha Heyadda Dowladda weeyna

ku Amaanan yihiin, Laakiin Mudadii Burburka intii ka dameeysay Dowladda iyo Shacabka Yaman ayaa Dhibaatooyin iyo Dhaawacyo waaweyn u geeystay Dadka Somaaliyeed oo ah

Qaxooti Dhibaato Dalkooda keentay, Runtii waxaa wax si weyn looga xumaado ah Falalka

Xadgudub oo Dadka Qaxootiga ah ee ku Sugan Dalka Yaman lagu hayo, Waxaan Halkan

ku Xusuusinaayaa Madaxweyen-C/Laahi Yuusuf iyo Afhayeenka Barlamaanka Shariifka in eey

Sidda ku Haboon ugala hadlaan Hogaanka Sarre ee Dalka Yaman Dhibka iyo Xaaladaha Foosha Xun ee Ummadda Somaaliyeed ee Qaxootiga ku Yaman lagu hayo, hala Xusiisiyo

Dalka Yaman Xiriirkii Wanaagsanaa iyo Xurmadii iyo Wanaagaa Jaaliyadda Yamani ku heeystay Dalka Somaaliya.

Dadaalka Madaxweynaha Dal;ka Yaman wuxuu Guul dhalin karaa haddii Masuulinta Somaaliyeed la yimaadaan Niyad Samid iyo Kalsooni iyo u daneenta Danta Guud ee

Ummadda Somaaliyeed iyo in Wadda Hadal lagu Saleeyo Sidii Dowladda Somaaliyeed

loo badbaadin lahaa Khilaafka Dhexdoodana lagu xaliyo isu tanaasul iyo Mudnaan Siinta

Aayaha Dalkooda iyo Dadkooda oo Masuuliyad Weyni ka saaran tahay, iaygoo la xusuusinaaya Kitaabkii Quraanka ahaa iyo Dhaartii Magaca Alle aheyd, iyo in Ummadda

Somaaliyeed ku soo eegeeyso indho furan iyo qalbiyo wanaaga iyo Samaan leh oo Kheeyr

Rajeeynaaya, Waxaan Alle ka Rajeenaayaa in Khilaafka Labaad Masuul sidda Danta Guud

ku jirto iyo Wanaaga Ummadda Somaaliyeed ku soo af-jarmo Aamiin, Aamiin, Aamiin.

_____________________

Qaaradda Afrika ayaa ka mid ah Qaaradaha ugu Kheeyraadka badan isla markaana eey ku nool yihiin Dad fara badan waxaana lagu tilmaamaa Qaaradda dihin oo Kheeyraadku wei ku jirro Caloosheedda(ama ku Keydsan yahay), waxaana ka mid ah noocayadda ugu qiimaha badan.

Sidda la wadda ogyahay Qaaradda Afrika waxeey Xoriyadda gaartay Sanadihii Lixdanaadka oo eey ka Xorooday Gumeeysigii Cadaa(Reer Yurubka ahaa), oo muddo badan si sharci darro ah u guranaadeey Kheeyraadka Qaaradda, Dadkeedana baday xaalado dhibeed oo dib u dhac weyn u keenay Qaaradda oo Dhan, taasoo ah dib u dhaca waxyaabaha asaasigga ah ee Dalalka Qaaradda Afrika oo si weyn u hooseeya ama Dalalka qaarkood lagu tilmaami karro Waxba ka ma jiraan, waana arrimaha Sababay Mushkiladaha waaweyn ee Qaaradda ku habsaday oo Dadkeena baday Silica joogtada ah.

Marka laga soo bilaabo Xoriyaddii Qaaradda Afrika(60) kii waxaa hoggaanka Dalalka Afrika qabtay Hoggaamiyaal Afrikaan ah oo isku magabaabi jiray aabayaashii Xoriyadda iyo Hogaamiyaashii Gobanimadda Qaaradda oo si weyn Bulshadda Afrika u soo dhoweeysay

si weyna sacabka ugu garaacday, kana faa,iideeystay qiiradda iyo habka wadaniyadda

indhaho la,aanta ahaa,Hogaamiyaashaas ayaa siyaabo gaar ah uga faa,iideeysaytay hantida

iyo Kheeyraadka Dalalka Afrika iyagoo taakuleyn iyo gacan siin weyn ka helaayeey Codowgii

Qaaradu ka xorooday oo waji kale u soo yeeshay(Saaxiibnimo), laakiin Kheeyraadka Dhacaaya oo kuwa Kursigga Fadhiyaa u adeegaayaan, ama jiro wax la yeeshi karro oo dalka

laga qabtay oo la taaban karro gaar ahaan dhinacyadda asaasigga ah;- Aqoonta, Daryeelka

Caafimaadka, Horumarinta Wadooyinka, Soo saaridda Biyaha, Horumarinta Beeraha, Nadaafada iyo Shaqo Abuuridda.

Hogaamiyaashii Xoriyadda Qaaradda afrika iyo kuwii ka dameeyeey ayaa Masuuliyadda tooska ah iska leh waana kuwo loo nisbeeyo dhaca hantidda iyo u adeegidda Reer Galbeedka

ama Reer Yurubka iyo Amerikanka oo si ba,an u boobay Kheeyraadka Qaaradda, Taageero

weyn isla dhinac taageey Xuukuumado ku shaqeyneeysa habka Keli Taliska iyo nidaamka

Dulmigga iyo cabudhinta Ummadeeda Sidda:-

1-Congga Dimuqraadigga ah.

2-Dalka Masaaridda.

3-Dalka Neeygeeyriya.

4-Dalka Suudan.

5-Dalaka Angola.

6-Dalka Ugandha.

7-Dalka Kenya.

8-Dalka Al-geeriya.

9-Dalka Marooko.

10-Dalka Tansaniya.

11-Dalka Mosambiiq.

12-Dalka Muritaaniya.

13-Dalka Somaaliya.

14-Dalka Malaawi.

15-Dalka Senegaal.

16-Dalka Congo.

17-Dalka Itoobiya.

18-Dalka Kamaroon.

19-Dalka Sambiya.

20-Dalka Jabuuti.

21-Dalka Ruwanda.

22-Dalka Burundi.

23-Dalka Maali.

24-Dalka Jaad.

25-Dalka Neyjar.

26-Dalka Sambaaboy.

27-Dalka Leeberiya.

28-Dalka Seerilayoon.

29-Dalka Toogo.

30-Dalka Geni.

31-Dalka Biniin.

32-Dalka Burkina Faso.

33-Dalka Ereteriya.

34-Dalka Gaboon.

35-Dalka Tunisiya.

36-Dalka Liibiya

Iyo Dhammaan Dalalka Qaaradda Afrikadda Madoow.

Dhibaatadda Qaaradda Afrika Maanta heeystaa waxaa loo sababeeyaa Dhibaatooyinka eey

ka tageen Keli Taliyaashii Waaweynaa iyo Gacantii Aduunku siiyeey,Marka runta la sheego

Mashaakilka Ummadda Afrikanka heeystaa oo eey ugu weyn yihiin;-Jihligga, gaajadda iyo

Cuduradda waxaa Masuuliyadeedda iska leh Siyaasadda Wadladaha Qaaradda Yurub iyo

Ameerikanka oo Garabka iyo Gaashaanka u ahaa Nidaamadda Dulimigga iyo Cadaadiska

ku dhisnaa oo Qaaradda sidda weyn u saameeyeey, dhib u dhaca maanta taagan iyo Dhibka

Qaaradda heeysta oo Dagaaladda Sokeeye iyo colaadaha joogtadda ah ayaa waxyaabo eey

ka tageen ama laga dhaxlay Hogaamiyaashii Daalimiinta ahaa ee Qaaradda soo Maray oo

Magacyadooda iyo Habkii Xukunkooda la wadda garanaayo, waana yaan darro in maanta loo

kaalmeeyo Qaaradda Afrikadda Hodonka ah Kheeyraadku buuxaan awooda Bulsho leh,

Laakiin Maamul Xumado hadheeysay, Dagaaladda Sokeeye iyo Hanti lunsashadda ayaa la

oran karaa waa Furayaasha Dhammaan Dhibaatooyinka Qaaradda Heeysta, iyo Hanaanka

Cadaalad la,aaneed ee Habka ganacsi is dhaafsigga aduunka iyo cashuurta badan ee la saaro

waxyaabaha Qaaradda Afrika soo saaro ama debedda u soo dhoofiso iyo kaalmadda Aduunku

siiyo Qaaradda Afrika oo gacanta loo geliyo Homaamiyaasha Dalaka oo Jeebkooda ku shubta

ama Bankiyadda Qaaradda Yurub dhigta.

Dhibaatadda iyo mushkiladda culeeskeeda leh ee Qaaradda Afrika heeysta ayaa waxaa looga

bixi karaa Halgan weyn oo Qaaradu gasho si weyn dib loogu eego Xaaladda Dalaka Afrika ka

jirra iyo baahidda Bulshadda heeysta oo ah helitaanka nidaan wanaagsan xoriyadda illaalinaaya, Kheeyraadka Dalkana sidda ku haboon u maamulaaya, dhanka horumarkana ka

shaqeynaaya, aqoonta iyo horumarinta Daryeelka Bulshadda asaasigga ah wax qabasho dhab

ah ka qaadaaya, kana fakeraaya danaha Bulshadda reer Afrika, iyadoo lo baahan yahay in lala

yimaado karti iyo dul-qaad iyo dadaal weyn.

____________________

Dowladda Somaaliyeed Halkee Degi Doontaa? Ilaa Waa Lama Huraan Ciida Hooyo!

Sidda Dowladda Kenya iyo Guddigga Igad ee Qabilsan Arrimaha Somaaliya Cadeeyeen

14-Bishan ayaa Dowladda Somaaliyeed ee Hadda Fadhigeedu yahay(Dul Saarka), Caasimadda Dalka Kenya Neurobi si rasmi ah ugu soo guureeysaa Dalkeeda Hooyo (Waa Lama Huraan Ciidda Hooyo), kadib marka xafladda sagootinta loo sameeyo 13-juun oo si

rasmi ah Urur Goboleedka Barigga Afrika(Igad), dhabarka soo dharbaaxo Madaxweynaha

Mudane, C/Laahi Yuusuf Axmed iyo Ra,iisal Wasaaraha Xukuumadda Mudane, Proff-Cali

Max,d Geedi iyo Golihiisa Xukuumadda, Xubnaha Barlamaanka iyo Masuulinta kalle ee Heer

Qaranba.

Waxaa la wadda ogyahay in sharuudihii asaasiga ahaa ee Madaxweynaha iyo Ra,iisal Wasaaruhu ku adkeeysanaayeen ahaayeen:- 1-Keenidda Ciidamo Shisheeye 2-In si

ku Meel Gaar ah Dowladu u sii Degto( Ku Nasato Magooyinka Baydhabo iyo Jowhar),

Muqdishona Xafiis(Wakiil) ka furtaan, iyagoo qiil ka dhiganaayeey Amaan xumadda

Caasimadda Qaranka Somaaliyeed iyo Meeshiyaadka Hubeeysan ee dhex jooga iyo

Arrinta dhibkeeda leh oo ah is-fahmi waagga Xubnaha Dowladda oo hadda labo Garab

u kala fadhiyeey Muqdisho iyo Neyrobi, sidda muuqata waxba kama suurta gelin habkii

ama qorshihii C/laahi/Geedi oo ilaa hadda lama hayo wax ciidan ah oo marka eey Dalka

u soo guuraayaan soo gelbiya difaacna u noqdda , balse waxaaba gacantooda ka sii baxday

Magaaladda Baydhabo ma filaayo in Jowhar Fadhi u noqon karto inkaasoo eey tahay Meel

aad iyo aad u Wanaagsan Magaalo ahaan iyo Degaan ahaanba, Nabadgelyaddii Muqdisho

Wax weyni iskama bedelin inkasoo dadaalo jiraan hadana wax qabadku ma weyna.

Maadaama Waqtigii dhammaaday soo guursitii khasab noqotay khilaafkii iyo murankiina

Cirka isku sii shareeray waxaa lagama maarmaan ah in lala yimaado Xikamd iyo Caqli

fiican iyo go,aan adag oo ku dhicid leh kana turjumaaya danta guud ee Ummadda iyo aayo

ka talinta Dalka Hooyo oo laga gudbo khilaafka iyo Muranka hadda jirra oo u badan mid leh

sifo Shakhsi ah iyo aragtidda danta gaar ahaaneed, waana Talaabo labao waji leh:-

A-Madaxweynaha iyo Ra,iisal Wasaaraha iyo kuwa eey isku Garabka yihiin waa in eey ka Tanasulaan Arrimaha ama Qodobadda Carqaladda weyn abuuray oo eey ku dhegan yihiin oo ah siddan:-

1-Ciidamadda Shisheeye keenideeda waa in eey ahaataa Go,aan Rasmi ah oo Xukuumadda

iyo Golaha Barlamaanku isla qaato(Codeeyn Aqlabiyad ah hela) iyadoo aan marna la ogolaan

kareen Ciidamadda Dowladaha Deriska.

2-In Caasimadda Nabadeynteedda laga wadda Shaqeeyo isla markaana la abuuro Ciidan isku

dhafan oo Amaanka caasimadda iyo Fadhiyadda Dowladda Illaaliya, kana kooban kuwa hadda

Muqdisho jooga iyo kuwo la keeno Hiiran, J/Hoose, P/land, Bay,Jowhar iyo Sh/Hoose.

3-In Dowladu Magaaladda Jowhar Fadhiisato inta Ciidanka isku dhafka ah la soo diyaarinaayo

Goobaha ama Xarumaha Dowladana la baneenaayo(45 Cisho oo Keliya).

B-Hogaamiyaasha Muqdisho iyo Xulafadooda:-

1-In eey si cad oo Qeexan u ogolaadaan la Shaqeynta Dowladda.

2-In eey si Dhabta Meleeshiyaadooda iyo Isbaarooyinkaba uga qaadaan Caasimadda.

3-In eey Diyaariyaan Tirro Ciidan ah oo eey Dhammaan Kooxaha Muqdisho ku sugani ku

jiraan oo ka mid noqdda Ciidanka Isku dhafka ah ee Nabadgelyadda.

4-In eey Sidda ugu Dhakhsa badan u Baneeyaan Xarumaha Dowladda oo Gacantooda ku

jirra, kuna Wareejiyaan Gacanta Dowladda.

C-Waxaa Kalle oo Talaabooyinkan dhinac socon karra in Ra,iisal Wasaaruhu ku Yeesho

Muqdisho Xafiis uu Fadhiisto Asbuuciiba Sadeex Maalmood si uu Howlaha socdda Xogogaal

u noqdo, waa Mudadda 45-Cisho ah, Xubnaha Xukuumadda sidoo kalle, Waayo maanta arrintu waxeey mareeysaa Gurmad iyo iskaashi iyo kalsooni abuurid.

Guusha iyo Hirgelinta Dowladda Somaaliyeed ayaa u baahan geesino iyo kari dheeraad ah oo la yimaado isla markaana si cad loogu bareero caqabadaha qadaxdooda leh ee wadadda ku

daadsan, waxaana lagama maarmaan ah in la helo isu Tanuusul iyo Wadda hadal saraaxada ku dhisan oo la iska illaawo Muranka iyo Naceeybka Shakhsigga ah ee Dadka qaarkood u

dhexeeya oo haba yaraatee la heyn wax faa,iido ah, balse luminaaya Danaha Ummadda iyo

Dhidibo u aasidda Dowladda Somaaliyeed ee Waqti badan iyo Kharashka badani ku baxeen

Loona han weyn-yahay, qiimo weyn ma keenaayo Habel baa Madaxweyne noqday iyo Habel

baa ku haboonaa iyo wixii la mid ahba, ee Ujeedada koowaad tahay qaadista Talaab kastoo

lagu badbaadin karro Dowladda sidda weyn u dhutineeysa oo Khilaafo hadheeyeey.

Ummadda Somaaliyeed ee Mudadda 14-Sano iyo Badhka ku jirtay dhibaatooyinka iyo Silica

weyn ayaa u baahan in eey hesho Dowladda soo celisa nidaamkii iyo hanaankii Dowladeed

xataa haddii eey tahay mid dhaliilaheeda leh, laakiin waxeey dhaameeysaa Xaaladda qaska

ah ee Hadda Dalka Hooyo ka jirta waxeeyna Albaabadda u fureeysa abuuridda hanaan

Siyaasadeed oo habka Axsaabta badan ah oo looga gudbi doono(Haddii Alle Idmo) habka

Qabyaaladda iyo Colaadaha iyo Dagaaladda Sokeeye, Baryada Alle, Geesimo,Karti,Dadaal

Daadacnimo iyo Isku Duubni ayaa Maanta Loo bahan yahay laguna gudbi karaa Mudanayaal,

Ciddii Niyad Samidda iyo Wanaaga ka Shaqeynta iyo Tanaasulka la timaadda ayaa Kheeyrka

Helaaya.

______________

Colaadda Sokeeye ee Goboladda Dhexe ayaa Ayaan Darro Weyn ah

Dalka Somaaliyeed waxaa soo wadda maray Dagaalo iyo Colaado Sokeeye oo Dhaawacyo badan geeystay meelaha qaarkoodna mudo dheer ka socday waana kuwo naxdiintooda iyo Talo xumadooda lahaa, waana Daqaradda waaweyn ee Ummadda Somaaliyeed Soo Gaaray.

Colaadda iyo Dagaaladda Foosha xun ee intii Muddo ahba ka socday Goboladda Dhexe, una Dhexeeya Labadda Beelood eec Walaalaha isku degaanka ah-Sacd iyo Saleebaan ayaa ah kuwo Geeystay Dhaawac Xanuun weyn leh, iyagoo gaaray goob kastoo ka mid ah Degaamada Labadda Beelood ee Walaalaha ah Ehelka Weyn ah, oo anay marna haboonayn in Dagaalo iyo Colaadii Dhex marto, Balse xaaloodu gaaray ilaa meeshii ugu sareeysay iyo in La beegsado Toogashadda iyo Xabadda Hoggaanka Dhaqameedka iyo Dadka Xurmadda Gaarka ah Mudan oo ah kuwa Wanaaga iyo Nabadda ka Shaqeynteeda Masuulka ah.

Runta marka la Sheego Colaadda iyo Dagaaladda Sokeeye ee Goboladda Dhexe ayaa Masuuliyadeeda la oran karaa waxaa iska Marka koowaad-Xildhibaanadda iyo Wasiiradda Labadan Beelood ka Dhashay oo Kaalintoodii Gabay, ama eey suurta galba tahay in eey Gacan ku leeyihiin Colaadda iyo Dagaaladda Dhimashadda iyo Dhaawaca Weyn Maalin walba Geeysanaaya, Waxaa Kalle oo iyaguna ku dhaliilan Xukuumadda Somaaliyeed Gaar ahaan-Madaxweyne-C/Laahi Yuusuf iyo Gudoomiyaha Barlamaanka Shariif Xassan iyo Ra,iisal Wasaaraha-Proff-Cali Max,d Geedi iyo Dhammaan Culimaa,uudinka Somaaliyeed, Hoggaamiyaasha Dahqanka ee Guud ahaanba Beelaha Somaaliyeed iyo Bah-Weynta Wax Garadka Somaaliyeed Meel kastoo eey Joogaan, waana Dahliilaha waaweyn ee Ummadda Somaaliyeed sidda weyn ugu Ceebeeysan tahay, Waana Calaamad Madoow oo Wajiyadeena ku qoran, Waxaan Halkan Baaq Nabadeed uga soo Jeedinaayaa Dhammaan Dadka ka soo Jeedda Labadda Beelood ee Walaalaha ah(Somaaliyee), ee Dagaalka Foosha Xumi ku dhex Maraayo Degaamadda Goboladda Dhexe in eey sidda ugu Dhakhsaha badan oo Shuruud la,aan ah u joogiyaan Dhiigaha Ehelka ee Qubanaaya, Caqligga Alle Siiyeeyna Adeegsadaan oo Nabadda iyo Wanaaga si Wadda Jir ah uga Shaqeeyaan,Colaadda iyo Dagaalka dhibka weyn geeystana la joogiyo oo dhulka Nabaddii iyo wadda Deganashihii iyo Walaalnimaddii la soo celiyo,Guusha iyo faa,iidadu waxeey ku jirtaa Nabadda,Khasaare iyo Rafaadna wuxuu ku jiraa Colaadda iyo Dagaaladda sababay Dhimashadda iyo Dhaaawaca.

Waxaan Alleheena Weyn ee Waaxidka ah ka Baryeenaa in uu Raxmadiisa ina siiyo Colaada iyo Dagaaladda Goboladda Dhexe iyo Guud ahaanba Dalka Hooyo naga Badbaadiyo, Wanaagana Ummadda Somaaliyeed Tusto, Eeboow Alahayoow Nabad iyo Barwaaqiyo Kheyrkaaga Weynbaa Anagu kaa Sugeeynaa, Aamiin, Aamiin, Aamiin,Sidoo kalle Dagaaladda iyo Xaaladaha Colaadeed ee ka aloosan Degaamadda Caato, Ceel-waaq iyo Degaamadda B/Weyne oo Dhammaantood Dhimasho iyo Dhaawacba keenay, Waxaan Filaayaa in aan la joogin xili Colaadda iyo Dagaalo Sokeeye lagu Mashquulo ee loo baahan yahay in loo gudbo Dhismaha Dowladda Somaaliyeed iyo Badbaadinta Dhiigaha Ummadeedda.

-Alla Mahad Leh-

-Qorre-Xassan C/Laahi Sheekh(Xassan Carab)-

-huddersfield-England- 16/06/2005.

-sharifhassan50@yahoo.com

Fariinta uu waqo qoraalka sare waxay gaar u tahay qoraha uu magaciisa kor ku qoran yahay.

allgedi@allgedo.com