| HOME|NEWS|MAQAALLO|GEDO|FEED BACK|FORUM|GUEST BOOK|WAREYSIYO|MAQAALO|ARTICLES| |
|
 |
|
|
|
TODOBAAD KA SOO WAREEYGAY DILKII XAQ DARO EE LOO GEEYSTAY CAAQIL-XIRSI CUMAR Todobadda beri oo naxdiintood lahaa ayaa ka soo wareegtay Dilkii bareerka ah Xaq daradda ahaa qorsheeynaa ku talo galka ahaa ee loo geeystay-Al-Marxuum-Caaqil,XIRSI CUMAR CADHO oo ahaa Caaqil guud ee Beesha Cusmaan Kheyr(C/Garaad) oday dhaqmeed xurmo weyn lahaa guurti kaalin waaweyn ku lahaa guud ahaanba Beesha C/Garaad(Qayaad) iyo Beelaha Daraawiishta ee Degaamadda Laascaanood iyo howdkaba. Iyadoo la wadda ogyahay in Geeridu xaq tahay Qof walbaana saacad qaran leeyahay waqtigana la dhaafeeyn Xukunka Allena xaq yahay,ayaa waxaa mid si weyn loo xumaado ah habka loo dileey Caaqilka iyo sidda loo maleegay falkaas oo eey masuuliyadiisa iska leeyihiin Beesha Gacan ku dhiigluhu ka dhashay oo ah reer Kalabeyrka si toos ahna loo garanaayo Shakhsiyan gacan ku dhiiglihii iyo jifadda uu ka dhashay oo aan ilaa hadda laga heyn wax wanaag ah iyo gar qaadasho waana arrin la oran karro waa ayaan darro weyn oo ku cusub hab dhaqmeedkii wanaagsanaa ee Bulshadda Daraawiishta weliba hab xiriirkii u dhexeeyn jirray lbaddan Beelood ee Degaan wadaaga iyo Jacal wadaag ah (Qayaad iyo Bahararsamme) oo waxyaabo badani ka dhexeeyaan oo weliba dhowaan kala saxeexday Hsehiis nabadeed logu soo gunaanaday colaadii dhex maratay. Waxaa la yaab ah sidda gefka iyo xiisad oogidda leh oo eey u dhaqmaayaan Beesha reer Kalabeyr oo aad mooda in eey go,aansadeen ku dhaqmidda xumaan iyo wanaag ka tegida Dilka Caaqilkana eey talo mideeysan ka gaareen oo Guurtidoodu go,aamisay hadana eey si cad u diidan keenidda gacan ku dhiiglaha iyo wanaag la golle imaadka oo eey weliba wadaan falal gardarro ah oo keeni karro in arrumuhu gacanta ka baxaan oo xaaladu meel xun gaarto haddii lala waddo hab dhdqameedka eey waddaan Beesha Bahararsame. Isbedelka weyn ee saameeyeey hab dhaqameedkii Bulshadda u dhexeeyn jirray iyo xeraarkii soo jiraanka aha oo lagu xalin jirray dhcdooyinka yimaadda qarniyadda badana lagu soo noolaana yaa waxaa kaltoodii galay kuwo si weyn uga bedelan oo dhanka belaayo abuuridda la jira,waana mid ku cad sidda hadda Beesha Tolnimaddu naga dhexeeyso eey u dhaqmeeyso waana mid eey yeelanayaan masuuliyadeeda buuxa wixii ka yimaad oo dhib keena ama keeni karra,maadaama eey door bideen si aqlabiyad lehna u joosteen gar bixid la,aanta iyo ku adkeysashadda iyo garab siinta gardaradda iyo teegeeridda Dilkii loo geeystay-Caaqil-XIRSI CUMAR CADHO. Anagoo eegeeyna wadda dhashadda Dadka ka dhexeeya degaan wadaagga iyo gacalnimadda labaddan Beelood isla markaan sidda ku haboon u illaalineeysa tixgelinta iyo hirgelinta heeshiiskii labaddan Beelood dhex maray oo ah mid si cad u qeexaaya talaabadda laga qaadaayo ciddii Heshiiskaas jebisa iyo sidda eey nooga go,aantay oofinta axdigga iyo balanka kana duuleeyna sidda Shareecadda Islaamku ina fareeyso ayaanu ku buurineeynaa Dhammaan Beesha C/Garaad(Qayaad) ka fogaanshaha dhammaan wixii fal colaad ah oo dhex marri karra labaddan Beelood anagoo og cadhada iyo ciilka weyn ee meesha yaala iyo falka ku talo galka ah ee lagu dilay Caaqilka-XIRSI CUMAR CADHO oo Dadka weli u muuqdda ayaan haddana ku talineeynaa in la illaaliyo Nabadgelyadda iyo xasiloonidda,Gefka iyo Xumaanta iyo samaan diididu haddii eey wax tareeyso ciddii wadda ha ka faa,iido. Shirka la Sheegay in uu ka
Dhaci Doono Magaaladda Shiikh (Ma Runbaa)? Sidda Idaacadda BBC-du Sheegtay waxaa la filaayaa in uu Shirka ka dhaco Magaaladda Sheekh ee S/Land koosoo dhex marai doona Maamulka S/Land iyo Hoggaan Dhaqameedka Beelaha Daraawiisha(G/Sool)waa sidda warka loo dhigay. Haddab,iyadoo aan laga heyn wax xaqiijinta dhanka gobolka Sool iyo Hoggaan dhaqameedka ayaa isla markiiba waxaa soo shaac baxay warar diido weyn ah iyo in arrintu tahay waxba kama jiraan iyo mid dhinaca S/Land keliya laga wado,laakiin runtii eey jireen wararka soo yeeraay qaarka mid ah Hogaan Dhaqameedka Sool Gaar ahaa Garaad C/Qani Garaad Jamaac oo tilmaamaayeen in uu jirri xirrir u socdda iyaga iyo Hoggaanka Dhaqameedka Maamulka S/Land,inkasoo qaarka mid Hoggaanka Dhaqameedka Soolna waxba kama jiraan ku sheegeen wararkaas. Sidda muuqata ma jirro cod mideeysan oo eey Beesha Daraawiishtu ka leedahay Shirkaas la sheegaayo mana jirro wax wada hadal ah oo laga yeeshay iyo mowqif mideeysan oo loo sii gogol dhigay looguna diyaar garoowbay,sidda muuqatana kama soo wadda qeyb geli doonaan Isimadda Beeshu ama aqlabiyadu uma socoto,waxaana haboon in arrimaha la sii gorfeeyo aragtidda kala duwana Beeshu sii mideeyso. Mar xaqiiqadda jirta la sheego iima muuqo wax natiijo ah oo shirkaas ka soo bixi karaa balse waxaaba ka imaan karra in mowqifyadda Beeshu ku sii kala fogaadaan arrintuna waji kalle sii qaatado,iyadoo la wadda ogyahay xalaadda colaadeed ee ka taagan aagga Degmaaamadda Laascaanood oo eey intii muddo ah isku tor fadhiyaan Ciidamadda labadda Maamul P/Land iyo S/Land dagaal khasaaro dhimasho,dhaawac iyo maxaabiis kala qabashoba keenay waana xaalad ilaa hadda taagan oo dhibkeedda leh, Wadda hadal dhinaca keliya laga xaqiijinaayo ayaa wax faa,iido ah keeneeyn haddii aan la helin rabitaanka iyo niyad samidda labadda dhinacba iyo in sidda ku haboon loo qeexo qodobadda saldhigga u ah,iyadoo Labaddan aragtiyood jiraan:- 1-Dhanka Maamulka S/Land-ujeedadda ugu weyni tahay siddii awood Maamula loo gaarsiin lahaa Magaaladda Laascaanood iyo degaamadda Beesha loona sugo Xuduudkii S/Land ee Xiligii Gumeeysigii Ingiriiska. 2-Sidii Doorashadda Barlamaanka S/Land ugu dhici
laheyd Dhulkaas. Dhinaca Beesha:- 1-In marka ugu horeeysa Ciidanka S/Land ee dul
kulaalaaya Magaaladda Laascaanood lagu celiyo Degaankii laga soo
dhaqaajiyeey oo ahaa Degmadda Ceynabo,Shuruud la,aan. Markaas waaa cadaan la duwanaanta qorshayaasha
labadda dhinac mana jirri karaayo in eey suurta gal tahay in meel
dhexe la isugu imaan karro,waayo arrimaha ayaa si weyn u kala fog
markaas waxaan oran karraa maadaama gogol-xaadh jirran waa mustaxiil
in natiijo wax ku ool ahi ka soo bxdaa Shirkaas haddii uu
qabsoomoba,Inkastoo Amarka Alle Meeshiisa Yahay. Dalka Itoobiya oo ah midka xuduudka ugu dheer la leh Dalka Somaaliya isla markaana Gumeeysta Ummadda Somaaliyeed oo malaayiin gaaraya Dhul balaaraan heysta kana mid ahaa Dowladihii ka qeyb galay qeysigga Qaaradda Afrika labo dagaal oo waaweyn dhex maray Somaaliya ayaa siyaasadda iyo xiriirka u laheeyahay Qoomiyadaha Somaaliyeed wajiyo badan leeyahay. Marka laga yimaado Dagaalkii 64-kii iyo kii 77/78kii oo naf iyo maalba Ummadda Somaaliyeed ku weeyday dharbaaxooyin waaweyn gaarsiiyey Dowladdii la oran jiray Libaaxa Afrika taariikhdana ku xusan guulihii iyo xeeladihii geesimo ee Ciidamadda Qalabka siday ee Somaaliyeed iyo taageeraddii hiil iyo hooba laheyd ee Dadweynuhu la garab taagnaa Geesiyaasha Ciidamadda Somaaliyeed sharafta iyo sumcada Ummadda si ku haboon u illaalinaayeey Boqolaalkii Sarkaal,Sarkiil Xigeen iyo Askartii ku Shahiiday Dagaaladaas ayaa Amaan iyo Xurmo weyn mudan. Haddaba biloowgii Jabhadaha hubeeysnaa ayaa caawimo iyo gaboodba ka doontay Dalka Itoobiya oo Calaadda weyn u hayeey Qoomiyadda Somaaliyeed ee Nidaamkii Taladda hayeey oo dagaalkii ka sokoow dacaayado hab dagaal ahi dhex yiilay markaas Jabhaduhu waxeey xeleen soo dhoweeyn iyo taakuleyn iyo adeegsigga Dulka Itoobiya ka taliso oo ah Dhul eey leeyihiin Somaalidu laakiin gumeeysi lagu heeysto markaas waxaa Dowladdii Itoobiya ee Xiligaas u muuqatay maslaxad ugu jirta soo dhoweeynta cidii Somaaliya ku kacsanba weeyna siiyeen intii tabartoodu aheyd Jabhadihii qaarkoodna guulo weeyn ka soo hooyeeyn dagaalkii eey kula jireen Nidaamkii Kacaanka oo aslan naftiisa dumiyeey,Markaas kuwa Itoobiya gacanta ka doontay waxeey ku sifeeyn jireen kama ku tilmaan Dalka Itoobiya Saaxiib iyo in eey mudan yihiin soo dhoweeyn dagaalaka sokeeye ayaa waxeey mar damme soo celiyeen taageero ka doonashadda Itoobiya oo hadba kooxdda xaliiska la,ahi ku tilmaanto Saaxiib halka kuwa kelena ku tilmaamaan cadoow waana sinaariyo sidaas u soconaayeey oo marna Saaxiib marna Cadoow. Xaqiiqadda ayaa ah in maslaxadda markaas la leeyahay lagu qiimeeyo Dowladda Itoobiya iyo Taageeradda iyo taakuleeynta laga helaayo waana mid la oran karro ayaan darro iyo guul daradda weyn ee Ummadda Somaaliyeed la soo derestay Dalkii iyo Dadka Somaaliyeed oo ahaa Qaran jirra sumcadiisa leh xurmadiisa leh Geeska Afrikana awood Ciidan iyo heybad Dowladeed ku laheeyn jiray xoriyadda Qaaradda Afrikana door weyn ka soo qaatay magac iyo maamuusna ku yeeshay Beesha Aduunka hanaanka xoriyadda illaaliya. Waji kastoo la siiyeey ama loo hayo ama la siin doono Itoobiya iyo maslaxad kastoo laga yeesho anigu aragtidda xusuustay ku duugan oo aan weligeed ka tirmeeyn ayaa dhigeeysa Dalka Itoobiya Dowladihii noocii eey doonta la yeelato waa cadowgga koowaad ee Ummadda Somaaliyeed Dalka Somaaliyeed Qaranimadda Somaaliyeed anigoo si weyn u taageersan helitaanka Dowlad Somaaliyeed oo hab cadaaladeed Ummadda ugu shaqeysa Dalkeena soo degta Dadkeeda ka shiidaal qaata dib u dhiskana ku dadaasha soona nooleeysa habkii iyo nidaamkii Dowladeed iyo kala dameeyntii Dowladaha dereskana siyaasadad deresnimo kula dhaqanta mudnaanta koowaadna siisa danaha Ummadda Somaaliyeed. Itoobiya waa Cadoowgga Ummadda
Somaaliyeed-Saaxiibnimaddu waa mid lagu saleeyo habka
diplomaasiyadda iyo ilka ka qosolka Dowladaha Aduunka ka
dhexeeya. Goboladda Bay iyo Bakool iyo ka mid ah Goboladda Dalka Somaaliyeed ee xuduurka la leh Dalka itoobiya oo intii muddo ah Ciidankeedu soo gelaayeey Goboladda Xuduurka la leh weliba Bay Bakool iyo Gedo waana mid la wadda ogyahay in Ciidanka Itoobiya iyo taakuuleynta hubeed ee Dalkaas bixiyeey laga xoreeyeey Gobolka Bay oo gacanta intii muddo ah ugu jiray Ururka hubeeysan ee USC-da garabka Xusseen Ceydiid hoggaamiyo waana la wadda ogyahay dhibaatooyinkii falalkii foosha xumaa ee Meleeshiyaadka Xuseen Ceydiid ka geeysteen halkaas dilalkii dhaawacii fara-xumeentii dhacii bara kiciintii iyo xoriyad ka qaadii Dadka Reer Bay loo geeystay. Xoreeyntii Bay kadib Ururka RRA-da ayaa maamulka goboladda Bay iyo Bakool gacanta ku hayeey waxeeyna Dadku ku faraxsanaayeen in eey ka xoroobeen dulmigii iyo dhibkii USC-da maamulkoodana eey gacantooda ku heeystaan laakiin waxaa mudo yar kadib dilaacay muranka ka dhex yimid RRA-da oo u kala jabay dhoowr garab iyo kooxo hubeeysan oo hab Beeleed qaatay eeyna kala hoggaamiyeen:-Aden Madoobe,Shaati guduud iyo Xaabsadde iyo dhanka Bakool oo Sareen-soor joogo dagaalo sokeeye ayaana dhex maray Magaaladda ugu weyn degaankaas ayaa ah Baydhabo oo ka mid ah Magaalooyinka waaweyn ee Somaaliyeed waxeeyna hadba gacanta u geleeysay koox. Dhismaha Barlamaanka Somaaliyeed iyo doorashadda Madaxweynaha iyo Ra,iisal Wasaaraha ku meel gaar ka ah iyo booqashaddii C/Laahi Yuusuf iyo Geedi ku tageen Halkaas kuna sheegeen in eey noqon karto Caasimadda ku meel gaarka ah ama Magaaladda eey Dowladu ku sii nasan karto ayaa waxaa bilaabmay muran ka dhex aloosan Hogaamiyaasha Ururka RRA-da taasoo keenay in iskaashi Xaabsadde iyo Saransoor oo gacan ka helay ninka maamula gobolka sh/hoose Indhacade eey gacanta ku dhigaan Magaaladda Baydho kana awood sareeyaan kuwii eey hoggaaminaayeen Shaatiguduud iyo Aden Madoobe. Sidda wararku sheegaayaan waxaa muuqata in colaad iyo dagaal cusubi ka dhici doono halkaas kadib markii taakuleyn hubeed oo Itoobiya bixisay iyo Ciidamo ka yimid P/Land eey soo gaareen degaamadda Bakool una soo dhaqaaqeen dhinaca Magaaladda Baydhabo in halkaas dagaal ka dhacona arrintu u muuqato sidoo kalle waxaa la xaqiijiyey in kooxdda Xaabsadde saransoor eey taakuleen hubeed iyo Tiknimoba ka heleen dhanka Muqdisho iyo Indhacadde iyo Isbaheeysigga dooxadda jubba. Si kasta arrintu ha ahaatee waxaa mid si weyn looga xumaado ah dagaal iyo colaad sokeeye oo ka soo cusboonaata degaankaas oo soo maray xaaladdo dhibaatadeed lahaa dhimasho iyo dhaawacba keenay deganaashahana jaha wareer geliyeey maanta looma baahna colaad iyo dhiig sokeeye oo daata waayo Ummadda Somaaliyeed weey ka soo daashay dhibaatooyinka waxeeyna taagan tahay heerkii daalka ugu dameeyeey waxaana loo baahan yahay nabad iyo dib u heshiisiin horumarid iyo soo nooleeynta Qaranimadda Dalkeena iyo Dadkeena. Waxaa hubaal ah in dagaalku keenaayo khasaarooyin fara badan iyo sii kala fogeeynta Dadka Somaaliyeed waana mid lagu xumaado in xaaladu ku noqoto halkii eey ka soo bilaabatay iyo colaado cusub oo kala tuuraaya Dowladda lagu soo dhoob-dhoobay Dalka Kenya oo aan ku taagneeyn tiraar adag kalsoonidda Ummadda oo dhana heeysan xataa dhexdeeda muran ka jirro oo hadda u kala jaban labo garab oo midba meel joogo khilaafka dhexdoodana aan ilaa hada wax xal ah loo heeyn dagaal iyo colaad cusubina sii weyneeyn karto. Waxaa haboon in Caqligga la adeegsato nabadda laga shaqeeyo wanaaga lagu dadaalo danta guudna la eego khilaafka iyo muranka dhex-dooda yaalana wadda hadal lagu dhammeeyo iyadoo maslaxadda Ummadda la eegaayo dagaalka dhibkiisa la eegaayo duruufaha jirra la eegaayo dadweynaha halkaas ku dhaqan oo dan yarta ah la eegaayo waxaa ila haboon oo ah sidda Caqligu sheegaayo in dagaalka laga hor-tago arrintanna nabad lagu soo dabaalo, lana joogiyo fara gelinta laagu hayo Goboladda Bay iyo Bakool debeda iyo gudahaba lagu dadaalo xalinta khilaafka dhex yaala garabyadda RRA-da oo ah kuwo ka mid ah Golaha Xukuumadda iyo Barlamaanka ku meel gaar ka ah eeyna fiican tahay in eey gartaan Masuuliyadda saaran iyo ahamiyadda xilalka eey Qaranka Somaaliyeed ugu magacaaban yihiin. Baydhabo Janeey nabaddu weey wanaagsan
tahay weeyna macaan tahay waana mida kheeyrku ku jiraa danta
Dadka reer Baydhabona ku jiraa iyo danta Ummadda
Somaaliyeedba. Sidda la wadda ogyahay waxaa Magaaladda Neyroobi ku kulmay qeyb ka mid ah Xildhibaanadda Barlamaanka KMG ah oo tiradooda lagu sheegay 152 Xubnood oo ka mid ah inta joogta Neyroobi kulankaas ma joogin Guddoomiyaha Golaha Barlamaanku si cad ayuuna u diiday gudoominta kulankaas waxaa shir Gudoomiye ka ahaa ku xigeenka 1-aad ee Golaha Barlamaanka Proff-Maxamed Cumar Dalxa. Haddaba kulankaas oo eey ka soo qeyb galeen Madaxweyne-C/Laahi Yuusuf Axmed iyo Ra,iisal Wasaarre Proff-Cali Max,d Geedi loogana doodaayeey Qodobadda Ansaxinta keenida Ciidamadda Igad ee ka socdda Labadda Dalka Sudaan iyo Ugandh ee Somaaliya si eey Gacan uga qaataan howlaha xasilinta Nabad gelyadda Dalaka iyo Qodobka kalle oo ahaa meesha eey ku sii hakan doonto Dowlado inta Magaaladda Caasimadda Muqdisho laga xasilin doono laguna ansaxiyeey Labo Baydhabo iyo Jowhar. Waxaa Su,aashu tahay kulankanu ma yahay mid leh sifo sharci ah mana la qaadan karaa Go,aamadda ka soo baxay mana yihiin kuwo lagu howl geli karro maadaama Gudoomiyihii Golaha oo joogay Magaaladda Neyroobi aanu shirka gudoomineeyn tiradda kulanka joogtay oo aqlabiyad ah 152-xubnood go,aankoodu sharci ma noqon karaa qabashadda kulanka ayaa xaq ayaa xaq u leh haddii guddoomiyuhu diido maxeey tahay awood Madaxweynaha ee qabashadda kulan Barlamaan oo deg deg ah mase yahay kulankaasu mid dan Qaran awgeed loo dedejiyeey Guddoomiyaha Barlamaanku ma qaban doonaa kulanka uu u xadiday 17-05. Ra,iisal Wasaarre Geedi ayaa Shirka Midoowgga Afrika ee Magaaladda Adis ka dhacaaya la aaday go,aamaddii shalay la gaareey isagoo mawqifkiisa xoojinaaya isla markaana leh waxaan sitaa ama wataa kalsoonidda Barlamaanka KMG ee Somaaliyeed waxaana qaadan karaa go,aamo masiiri ah oo danta Ummadda Somaaliyeed ku jirto waana ka soo guuleeystay kuwa danaha gaarka ah wata ee uu ugu horeeyo Shariifku iyo raxanta Muqdisho u carartay oo aan waxba qaban karreen waxaana qaadi doonaa mustaqalka dhoow talaabooyin waaweyn oo wax ku ool u noqon doon Jumtamaca Somaaliyeed iyo hirgelinta Dowladda Kenya lagu soo dhisay oo eey doonaayaan kuwaasu in eey dumiyaan laakiin ma suurta geliiso ama dhici doonto gaaritaanka ujeedooyinka khladan ee eey wataan Raxantu. Arrintan ayaa u muuqata mid sii kala fogeeyneeysa siina cakireeysa khilaafkii labadda kooxood u dhexeeyeey arrimahana cirka ku sii sareeraaya murankana halkaas ka sii wadaaya waana ayaan darro weyn iyo mid laga xumaado meesh eey ku socoto arrinta Somaaliyeed ooah jaha wareer iyo khilaaf keeni karra duminta iyo burburka Dowladda labadda sano la soo waday qaab dhismeedkeedda oo Beesha Caalamku ku daashay kharash badana lagu bixiyeey wana muuqato cid diyaar u ah in mar damme shir Somaaliyeed la qabto,waxaana muuqata in uu khilaafka ku sii weynaaday Sadexdda Masuul ee Dowladda Somaaliyeed ugu sareeya waana mid keeneeysa in Guddoomiyaha Barlamaanku u cararo xagga Magaaladda Muqdisho oo eey Xulafadiisii ugu horeeyaan halak C/Laahi Yuusuf Iyo Geedina Baydhabo iyo Jowhar ku sii Nasan doonaan ama iska degi doonaan. Xaaladda Somaaliyeed ayaa maalinba
midda ka dameeysa sii geleeysa meelo ciriiri ah iyo jaha
wareer cusub oo arrimaha sii kala daadinaaya dhibkana
halkaasii horre ku celinaaya oo ah guul darro iyo
fashilaad hor leh waxaana masuuliyadda iska leh kuwa
wata danaha Shakhsigga ah ee iska Sheegaaya
Hogaamiyaasha hana ah Masuulinta Dowladda dhoobdhoobka
ah ee Igaad soo macmashay waxaa dhibka weyni soo
gaaraaya Ummadda Somaaliyeed ee baahidda weyn u qabta
hanashadda Dowlad Qarameed ka saarta dhibka iyo dayaca
weyn ee ku habsaday una soo jiidda meel hadh leh ee
hanaan Maamul oo kala dameeyn iyo amaan yeesha soona
celiya Sumcaddii yi Sharftii Ummadeed ee Somaalidda
Laakiin waxaad moodaa in guul darro la dhalatay oo eey
weliba mataano ku tahay Ummadda Somaaliyeed maadaama
kuwa hoggaamiyaa yihiin noocaas danahooda gaarka ah
ilaashanaaya dhiiiga Ummaddana noogaaya masuuliyadda iyo
Qaranimadana waxeey tahayba garaneeyn una diyaarka aheyn
xalinta khilaafaadka dhexdooda yaala iyo ka fekeridda
aayaha iyo Mustaqbalka Dalka iyo Dadka Somaaliyeed.
Golaha Amaan Qaaradda Afrika ayaa ogaanshaday in Ciidamo tiradoodu tahay 1700 oo Askari uu kala socdda labadda Dalka Sudaan iyo Ugaandha loo diro Dalka Somaaliya si eey u sugaan amaan Dowladda iyo heyadaha Kaalmadda Caalamigga ah gacan ka geeystaan dib u abuuridda Ciidanka Somaaliyeed,Ciidamadaas oo la filaayo in sidda ugu dhakhso badan loo geeyo gudaha Somaaliya. Haddaba,Iyadoo la oran karro waa guul weyn oo u soo hoyeteey Dowladda iyo aragtiddii uu wateen Madaxweyne-C/Laahi Yuusuf Axmed iyo Ra,iisal Wasaarre Proff-Geedi iyo Xukuumada eey hogaamiyaan waana dhabar jab weyn oo la dersay kuwa sidda weyn u diidanaa Keenidda Ciidamadda Shisheeye oo ah kuwa Magaaladda Muqdisho fadhiya iyo Guddoomiyaha Golaha Barlamaanka Shariif Xassan,sidda go,aanka Golaha Amaan Afrika tilmaamaayo waxaa mudnaanta iyo tixgelintaba la siiyeey Codka Dowladda KMG,lamana tixgelin codka diidmadda ee ka soo yeeraaya Hogaamiyaasha Muqdisho jooga kuna jiraa Ciidanka kuwa safka horre. Maadaama Ciidankuu imaanaayo Dowladduna go,aansatay u guuridda Dalka gudihiisa iyo in eey ku sii nasteen labadda Magaalo Baydhabo iyo Jowhar Xafiis howl fuliye ahna ka furtaan Caasimadda Qaranka ee Muqdisho inta xaaladeedu hagaageeyso nabadeedana la xasilinaayo iyadaoo sidda ku haboon loogu wadda howl gelaayo qorsheheedana loo huraayo wax allaale wixii looga baahdo si sidda ugu dhakhso badan Dowladdu ugu guurto Caasimadda Muqdisho, hadii Ciidamadda shesheeye amaanka xarumaha Dowladda iyo Xubnaha sugaayaan ama noqon karaa mid kaafi ah mise waxaa lagama maarmaan ah in la helo is-faham iyo kalsooni abuurid dhex marta labadda dhinac ee hadda loo kala jaban yahay,lagana shaqeeyo safiinta jawigga niyad xumo iyo muran ka saaridda dhexdooda taala. Dowladda Somaaliyeed ee la soo dhisay ayaa la oran karaa waa guul haddii eey u hirgasho sidda ku haboon isla markaana hesho hanashadda kalsoonidda Dadkeeda la timaado habka ka talinaaya aayaha Ummadda,Dib u heshiisiin dab ahna sameeynaaya,kana fogaadda waxyaabaha aan qiimaha laheyn iyo muranka Shakhsigga ah ee hadda dhex yaala oo la oran karro waxeey keeni karraan burburka deg deg ah ee Dowladda,khasaaraha ku noqoneeysa Dadweynaha u hal-qal taagaaya helitaanka Dowladda eey sidda weyn ugu omaan yihiin oo eey ku rajo weyn in kagga baxaan rafaadkii,dhibkaa iyo silicii mudadda 15-sano ah heeystay soona mariyeey xumaan oo dhan,maanta eey joogaan heerkii ugu dameeyeey ee daal. Madaxweyne C/Laahi Yuusuf iyo Ra,iisal Wasaarre Proff-Geedi waxaa la gudboon adeegsigga Caqligga iyo hanaanka wanaagsan ee masuuliyaddu dhigeeyso iyo ku dhaqmidda habka lagu xalin karro khilaafaadka jirra iyo la imaanshaha siyaasad ku saleeysan wadda hadal iyo ka shaqeynta habka nabadeynta iyo furidda janaladda is qancinta iyo isu dulqaadashadda iyo isu tanaasulidda iyadoo ka duulaaya danaha Ummadeed iyo hirgeliinta Dowladda oo ah mid Qarameed oo u taagan u adeegidda Dadweynaha Somaaliyeed iyo dib u dhiska Qarankii dumay ee Awooda iyo Magaca weyn ku lahaan jirray Geeska Afrika iyo Aduunka oo dhanba. Ciidanka Shesheeye oo keliya ma
dhmmaan karran mushkiladaha Somaaliyeed ee Arrintu
Waxeey gacanta ugu jirraa Somaalidda iyo sidda eey
daacadda ugu tahay henashadda Dowladooda,
Dadnimadooda, Sharaftoodda,iyo soo nooleeynta
Midnimadoodii qaaligga aheyd. Hadaba sidda wararku maalmahan sheegaayan ayaa mid si weyn looga xumaado ah falka cadoownimo maxshinimo eey ku kacaan Illaaladda Mareeykanka ee ku sugan jeelka ku Yaala Jasiiradda Cuba ee lagu hayo Maxaabiista Muaslimiinta ah ee laga soo daabulaay Dalka Afgaanistan iyo meelo kalle oo Aduunka ka mid ah qiilkana loo dhigaayo in eey ka mid yihiin Ururka Mujaahidiinta Al-qaacidda oo Dowladda Mareeykanka iyo Maamulka Bush ku eedeeyeen in eey ka dameeyeen Falkii Argagaxinta ahaa ee lagu dubiyeey Daarihii samadda ku sareeraa ee Magaaladda New york iyo Taliska Ciidanka Meleterigga Washinton Balse ilaa hadda xaqiiqadda dhabta ah la heyn. Talaabadan dhaqan xumadda ah ee Kitaabka Quraanka ah lagu sameeyeey ayaa sawir cad ka bixineeysa heerka colaadu ka gaartay Askartaa iyo sidda Maamulka xeradu raali uga yahay dhaqankooda anshax xumadda ah xurmo la,aanta ah kana turjumaaya caqiidad la,aantooda iyo sidda weyn ee eey u lunsan-yihiin kuwaas waana qorshe eey ka dameeyaan Madaxdda Sarre ee Maamulka Dalkaas oo aan qarsan colaadda iyo naceeybka xad dhaafka oo eey u hayaan Ummadda Islaamka iyo Diinta Xaniifka oo si weyn u fideeysa gaar ahaan Dalkaas oo Muslimiintu cusubi ku soo badanaayaan Masaajidyadda iskuuladda iyo goobaha warbaahineed ee Islaamigga ah ayaa si weyn u laban laabmaaya,iyadoo Qoomiyadda Madooega ahina ku soo noqoneeyso Islaanimadda. Haddaba Maxaa aamusiyeey Culimidaa,udiinka Somaaliyeed ee Aqoonta Diinta ku xeel dheer maxeey u cambaareeyn waayeey falkaas dhaqan xumadda iyo xadgudubka weyn ee ula kaca ah oo Kitaabka Quraanka Karriimka lagula kacaayo,Mayeeye:- 1-Sheekh C/Rashiid Sheekh
Suufi. Ha ogaadeen kuwa dhaqanka
xumi asluuba xumi jaahiliinta kufaarta ahi ee
Diinta Islaamka Illaaheena illaashanaayo
codoegeeyduna yahay cadow Alle Maalinta
Qiyaanena Xisaab adagi sugeeyna Ciqaabta
Cadaabtuna masiirkooda tahay kuwaasu yihiin
Qoomka Jahanabadda loogu bishaareeyeey(Balanta
Allena waa Xaq).
-Alla Mahad Leh-
-Qorre-Xassan C/Laahi Sheekh (Xassan Carab)
-Huddersfiel-England-13-05-2005.
|
||||||||
|
All
Gedo Online © 2004 - All Rights Reserved. |