HOME|NEWS|MAQAALLO|GEDO|FEED BACK|FORUM|GUEST BOOK|WAREYSIYO|MAQAALO|ARTICLES|

 

University of Gedo
A project under 
consideration

 WELCOME TO ALLGEDO ONLINE
 

Allgedo!  Maqaal,  Tuesday,  June 7,  2005


JAHWAREERINTA TAARIIKHDA IYO C|QAADIR ORRAMO      


Asalaamu caleykum,

Waxaa marag ma doonta ah in dad badan oo soomaali ah ay ula kac dhagaha uga furaysteen dulmiga, faasidnimada la qurxinayo, iyo abbuuritaanka taariikhda beenta ah ee habeen iyo maalin u taagan yahiin inta dulmiga iyo xaarraanta jecel ee dalka iyo dadka soomaaliyeed  ku habsaday, hase ahaatee maanta waxaa habboon in loo istaago in laga hortaggo sharta ay qawlaysatadan isku bahaysatay.

Hadaba aniga oo ka duulaya hawshaa baaxada weyn ,fillayana in ay jirraan dad badan oo soomaali ah oo iminka u darban in huuhaada iyo balo abbuurka ka hor tagaan ,ayaan doonayaa  bal inaan gorfayn yar ka bixiyo BUUG  cusub oo loo bixiyay magac aan ku habboonayn uuna qoray nin ka mid ah kuwa u cudur daara  bahalnimadda iyo arxan la'aanta beeshiisu ku hashayso gayiga soomaaliyeed intii ay gacantoodu gaarto.  BUUGGAN oo qaybo ka mid ah lagu soo bandhigay shabakada dayniile oo ah HORSEEDKA DIFAACA DULMIGA  magaciisu yahay  HADDIMADII  GUMAYSIGA IYO HALGANKII UMMADA  kaa soo laga dhadhansan karo sida magaciisa ku xusan  inuu yahay kitaab ka waramaya dibbin daabyadii gumaysiga cad iyo kan madow iyo isku daygii dadka soomaaliyeed in ay ugu noolaadaan si gobbanimo  leh dalkooda ,ayaa ah mid ka fog hawshaa suubban ee loogu wanqalay kitaabka , illowse qof kasta oo jalleecay waxuu ka marqaati kacayaa inuu qayb ka yahay abbuuritaanka  taariikhda cusub ee ay ku hawlan yahiin qawlaysatada si ay u maran habaabiyaan jiilka cusub ee aan la socon halka ay ka qurun santahay xaajada soomaaliyeed.  Qoraha buuggan waxuu si xawli ah isagu dayay inuu tilmaan ka bixiyo asalka mushkiladda soomaaliya ,waxuu kaloo isku dayay inuu ka leexiyo beeshiisa waxay ka gaysatay dalkan ,waxuu sharfay intii la qolo ah ,isagoo ceeb iyo munaafiqnaimo ku sheegay qabiilooyin soomaaliyeed oo danta dalka iyo dadka ula muuqatay si ka duwan tii meesha taalay bal aan soo ban dhigo cabdulqaadir orromo , taariikhdiisa cusub iyo sida uu qabiilooyinka soomaliyeed  u kala godob saday.

CABDULQAADIR IYO DAAROOD

Cabdul qaadir orromo  waxa uu u kala qaaday beeshaas labbo qolo oo ah MAREEXAAN IYO MAJEERTEEN , mid waxuu ku sheegay qaa´´imiin dal iyo diin aan shuqul ku lahayn, munaafiqiin ah ,waxii dalkan ka dhacayna sabab u ahaa ,  xitaa jabkii soomaliya dagaalkii xabashida waxuu eedda dusha ka saaray saraakiisha majeerteen ee ciidankii qalabka siday ka tirsanaa, waxuu ku tilmaamay beeshaa in damac waalli ah ay u qabaan in ay madax ka noqdaan dalka,  habeen iyo maalin walbana falkinayaan sidii ay ku hanan lahaayeen jagada dalka ugu sarreysa ,hase ahaatee orromo kama hadal kay reerkiisu 14 kii sanno ku hayeen dalka, waxuu xusay in cabdulaahi yuusuf la shaqayn jiray xabashida ,laakiin ma soo qaadin oraahdii adeerkii GALAAL ka yidhi DIRIR DHABA markii dagaalka lagu jiray ee ahayd  HAWIYE WAXUU KU DHIMANAYAA DAL UUSAN LAHAYN .sidoo kale ma soo qaadan hadalkii BBC yuusuf garaad uu ka sii daayay adeerkii ee ahaa in CABDULAAHI YUUSUF ka hufnaa jaajuusnimo iyo dhabar jabin. 

Orromo ma xusin waalidii caydiid iyo beeshiisa hantida iyo xukunka soomaliyeed ku doonaysay in lagu xalaalaysto, kama hadal qadadii afgooye caydiid ugu qabtay tolkiis ee caanka ah ,oos ugu tilmaamayay halkay ka yimaadeen iyo goobtay fadhiyaan, orramo waxuu isku dayay in dagaalkii burburiyay xamar uu u yeelo waji siyaasadeed  oo ah loolan u dhaxeeyay  caydiid iyo cali mahdi , hase ahaatee ma xusin in qorshe ka duwan kay soomaali wadatay  ay la soo baxeen beeshiisa oo ahaa in la boobo xukunka dalka iyo hantida ummada , arrintan ah in majeerteen yahay duul kale waxay bilaabatay xoogeeda kolkii ay fashilan tay kooxdii carta , waxayse soo labbo kac laysay kolkii la caleemo saarray CADULAAHI YUUSUF ,waxayna qayb ka tahay dadaal isa soo taraya oo ay ka qayb qaadanayaan BBC  laanta afsoomaliga ee yuusuf garaad , idaacada horn afrik iyo war baahin u badan shabakadaha internetka., sidoo kale mushkiladda ugu weyn ee ay liqi waayeen orromo iyo inta la halmaasha ee reerkiisa ah waxa ay ku qotantaa siyaasada xinka iyo xaasidnimadda ku dhisan ee ka hana qaaaday soomaaliya ee ah hadii aan hadafkayga waayay qof kale yuunan kasban , sidoo kale cadhada muuqata ee majeerteen kula dhacay waxay ka soo fufaysaa in majeerteen ka kaaftoomay sandareertadda orromo reerkiisu siiyo soomaalida ay hantidoodii boobeen ee aan og nahay danta iyo maslaxadda laga leeyahay. sida la og yahay majeerteen beertiisii iyo gurigiisii midna ma gadin ,taasna waxay dhimbil naar ah ku tahay beesha orramo ka soo jeedo ,maxaad u nabad gashay oo puntland u dhisatay ,nolol iyo horumar ugu tallaab satay ma aha wax cuqdad loogu qaado dad soomaali ah oo waliba muhim u ah yagleelida qaran soomaaliyeed. 
 

Sidoo kale orromo waxuu ka dhawaajiyay fikrad baahday oo tolkii maanta ka siman yahiin oo ah in Cabdulaahi dhaxal wareejin doonno, kana aarri doono waxashnimadii ay kula dhaqmeen dadka soomaaliyeed mudadii fawdada iyo bililiqaysiga hantida aynan tabcan ku jireen, hase ahaatee lama hayo meel MADAXWAYNAHU ugu ballan qaaday qawlaysatada cadaabkaas, waxaa wax lala yaabo ah cuqdada iyo xumaanta gaamurtay ee dadkan ku jirta , kuma jirto kitaabkan halhayskii xaarraan ku noolayaasha ee ahaa IRRIR SAMAALE WAA LABBA, FAQASH BAA KU SAA´ID AHE SAARA, SAARA ee ay ku luuqayn jirtay iyadoo jeeni qaaran MAGOOL.  Hase ahaatee waxaa la buun buuninayaa aqristow mala awaal aan jirin iyo cadow aan muuqan oo loo ekaysiinayo in uu yahay cabdulahi yuusuf. 

Marka loo gudbo qoraha iyo MAREEXAAN, waxaa ka muuqata in ay jiraan wax uu xeerin nayo oo iska muuqda , taasoo ah xulafadda ay kula jiraan reerkiisa qabiilka mareexaanka., iyo isagoo ku shaqaynaya fikraddii munaafiqnimadda ku dhisnayd ee cabdi qaasim uu kula taliyay reerkiisa ee ahayd in hadii xulafo laga rabbo ama in lagu dan gaaro mareexaan aan MAXEMED SIYAAD ceebahiisa la  sheegin loona duceeyo waxaase ugu yaab badan markii uu ka meer meeray qorahu waxa reerkiisu badeen mareexaan ,lana yaabay waxa  mareexaan cayr u noqday kadib markii dagaalkii xamar looga guulaystay lagana saarray m.s. barre. Runtii su´´aasha orromo wax ay ka dhignayd  qoraa jarmalkii naasiga ahaa oo la yaabban waxa caydhnimada ugu wacan yahuudii hitler boobay billowgii xukunkiisa iyo waxa ku kallifiya inay hantidoodii ku iibiyaan sicir aad u jaban cabdulqaadir waxuu ka dharagsan yahay inta qof ee mareexaan ah ee damac ka galay hantidoodii xamar iyaga oo aaminsan ehelnimo iyo xididnimo reerka orromo ka oo jeedo  ka dhaxeysa kuna waayay naftoodii, sidoo kale orromo waxuu og yahay in kalmadda BARBAR XAARRAAN  loo daliishan jiray qofka u soo baxa badbaadinta hantidad mareexaanka halkaasna looga taqalusi jiray, maadaama ay ahaayeen qoloda ugu badan ee daarood ahee ee xididnimo iyo ehaliyad ba ka dhaxeysay hawiye.

Cabdul qaadir iyo tolkiis Sidii laga filayay oromo ma soo bandhigin fool xumaddii ay ku kaceen mujrimiintii tolkiis ahayd ee ku faaftay dhamaan gobaladda koonfureed ee soomaliya , faasiq nimadoodii iyo juur falkii ay ka gaysteen iyo kay iminka ku hayaan inta alle baday in ay ku hoos noolaadaan ee dulman, waxaa ugu yaab badan in orromo ku tilmaamo baladii dhacday shar amxaaro abaabushay, iyadoo uga dan leh in soomaali kala guurto, hase ahaatee ma xusin odhaahda ay ku caan baxeen qoladdiisa hoose oo ah XAAN CUNNAA  taa soo lagu fassiray sidii dadka soomaliyeed looga furan lahaa waxay tacbadeen iyo waxa ay kaydsadeenba , cadulqaadir  sidoo kale waxuu ammaan dusha kala fuulay   CABDI QAASIM SALAAD XASAN  isagoo ku tilmaamay nin wadani ah oo soomaali jecel ,kamase hadal xoolahii lagu helay magaca  dadka iyo dalka soomaliyeed ee farqaha loogu shubay tolkiis ee sababay in ay sii ballaadhiyaan dulmigii gabaabsiga ahaa isaga ka hor, waxaan ka wada dharagsan nahay maanta dulmiga shaatiga maxkamadaha islaamiga huwan iyo maamul ku sheega xoogga ku dhisan ee shabbeelada hoose in ay yahiin maskaxdii cabdi qaasim salaad Marka la soo koobo caqliga iyo nuxurka qoraha kama duwana kii mooryaantii rabbi nacay ee isku haybta ay yahiin, buugan waxuu ceeb ku yahay caqliga iyo garaadka fiyow , in kastoo ay maalgalinta iyo soo saarida buuggan heegan u yahiin ashqaas caan ah oo dan toodu tahay in buuggan la gaarsiiyo mooriyaanta reer magaaloowday ee af soomaaliga qoridiisa iyo aqrintiisa hada la baray ,hadana kama duwana war gayskii BEEL DEEQ  ee uu qori jiray SACIID cabdi salaan waagii mujrimkii caydiid ka dul geeraarayay raqdii soomaaliya.


Cabdulqaadir M. Cilmi  
 sankacilmi@hotmail.com


 

Fariinta uu wato qoraalka sare waxay u gaar tahay qoraha uu magaciisa kor ku qoran yahay.



allgedo@allgedo.com





 

 

All Gedo Online © 2004 - All Rights Reserved.
contact us at: webmaster@allgedo.com