|
|
 |
|
SAALIXI
ALLGEDO
ONLINE
 |
April
23, 2004 ayaa waxay aheyd markii la aas-aasay shebakadda
Allgedo Online. Haddaba, maadaama April 23, 2005 ay
ku beegan tahay aas-aaskii sanad guurada 1-aad ee
shabakadda ayaa waxaan
wareysi amuurtaas kala yeelanay Tifaftiraha Allgedo
Online Mr. Axmed Cumar Saalixi, wareysigana waxuu u
dhacay sidaan:- |
|
 |
Allgedo: Saalixi
kusoo dhawow Shebakadda Allgedo Online oo maanta dooneysa in ay wareysi
kula yeelato.
Saalixi: Waan
dhawahay
Allgedo: Ugu
horeyntii, wax ma nooga sheegi kartaa ujeedada keentay markii ugu
horeysayba in la aas'aaso Shebekadda Allgedo?
Saalixi: Haa,
ujeedada ugu weyn ee keentay in Allgedo la abuuro ayaa waxay aheyd in la
helo shebakad Soomaali ah oo dhex-dhexaadnimo ugu adeegta bulshada
Soomalaiyeed taasoo waliba ka run sheegeysa dhacdooyinka ay umadda usoo
tebineyso ee aanan buun-buunineyn.
Allgedo: Waxaad
carabka ku dhufatay laba qodob oo muhiim ah oo kala ah: In la helo
shebakad Soomaaliyeed isla markaana loo baahan yahay in ay ka run
sheegto dhacdooyinka ay umadda usoo tebineyso, maxaad ula jeedaa
arrintaasi?
Saalixi: Horta
marka ugu horeyso arrin kasta marka la bilaabayo dabcan waxaa jirta
ujeedo ama baahi keenta in la bilaabo arrintaas. Allgedo markii ay
aragtay shebakado fara badan oo dhamaantood ah kuwa Soomaali ah oo aanan
bulshada Soomaaliyeed ugu adeygeyn sidii la rabay, isla markaana iska
daa in ay si quman ugu adeegaan bulshada Soomaaliyeede aad dareemi
kartay markii aad soo booqato qaar shebakadaas ka mid ah in ay jifo gaar
ah leedahay ama si fool xun loogu buun-buuninayo dagaalada ka dhex socda
dadka walaalaha ah ee Soomaaliya ama mararka qaarkoodba aad arkeyso
ayada oo si qaawanaan ah oo aan qarsoodi laheyn loogu taageerayo
qab-qable dagaal (warlord) ayaa waxaa noo soo baxday in ay umadda
Soomaaliyeed u baahan tahay shebakad ka duwan kuwii markaas jiray,
taasay aheyd ujeedadii ugu weyneyd ee loo abuuray shebakadda Allgedo.
Allgedo: Waxaad
carabka ku dhufatay in ay jiraan shebakado Soomaaliyeed oo aanan si
quman ugu adeegin umadda Soomaaliyeed, taasina ay idinku dhalisay
abuuritaanka shebakadda Allgedo, haddaba wax manooga sheegi kartaa waxa
adinku aad kaga gedisan tihiin shebakadaha Soomaaliga ah ee aad dureyso?
Saalixi: Horta
qodobkaas ah in aan dhaliilnay qaab u adeegidda shebakadaha Soomaaliyeed
qaarkood ayaa u baahan in aan wax yar ka sheego inta aanan ka jawaabin
su'aashaada. Ulama jeedo hadalkeyga in ay wada taya xumaayeen
dhamaan shebakadaha ay Soomaalida leedahay, laakiin waxaan ula jeedaa
intooda badan waxay ahaayeen kuwo loo abuuray qaab qabiileed ee ma aheyn
mid loo abuuray in ay si cadaalad ah ugu adeegaan umadda Soomaaliyeed.
Haddii haddaba aan dib ugu soo noqdo su'aashaada kale, haa,
waxaan kaga gedisan nahay dhowr qodob kuwaasoo kala ah:-
1. Aragtida guud ama fekerka loo abuuray shebakadaha qaarkood iyo
kan aan anaga u abuurnay Allgedo ayaanba isku mid aheyn sida aan aamin
sanahay anaga.
2. Haddaad u kuur gasho, allgedo waxay ka warantaa dhamaan arrimaha
ama dhacdooyinka ugu waaweyn ee ku saabsan Soomaaliya guud ahaan ee kuma
meereysato arrimo qoys iyo kuwo shaqsiyaad gaar ah toona.
3. Allgedo wararka ay bulshada Soomaaliyeed u soo gudbiso waxaan
oran karnaa waa kuwo had iyo jeeraale loo eego dhinaca tayada ee aanan
loo eegin dhinaca tirada, macnaha waxaa laga yaabaa in aad aragto
allgedo oo aanan dhowr maalmood wax war ahba qorin, taasina waxay ku
tuseysaa in uusan mabada'a yagaba ka mid aheyn in dadka lagu wareeriyo
ama loo soo gudbiyo warar aan sal iyo raad toona laheyn ee aan wararka
ugu soo gudbino hadba sida aan u helno warar lagu kalsoonaan karo oo
aanan been aheyn.
4. Sida ay akhriste-yaasha Allgedo la socdaanba, qodobada markaas taagan
ee la xariira arrimaha Soomaaliyeed waxaan ugu soo gudbinaa qaab DOOD
WADAAG AH (OPEN DEBATE DISCUSSIONS) IYO QAAB CODBIXIN AH (VOTING),
taasina waa calaamad ku tuseysa qaabka fur-furnaanta iyo biseylka
dhinaca saxaafadda ah ee ay allgedo gaartay ayada oo waliba aad u da'yar
oo aan maanta u dabaal dageyno sanad guuradii koowaad ee abuuritaanka
shebekadaan.
5. Allgedo markii ay dareento in ay qeybso Soomaaliya ka mid ah
dagaalo ka dhacaan waxay dhejisaa baaqyo fara badan oo nabadeed oo lagu
dalbayo in lagu joojiyo dagaaladaas, isla markaana waxay iska ilaalisaa
ka qeyb qaadashada wax kasta oo u muuqan kara in ay allgedo dhinac
kaliya u janjeedho.
Qodobadaas iyo kuwo kale oo fara badan oo aanan halkaan kusoo koobi
karin ayaan oran karnaa waan kaga gedisan nahay shebakadaha Soomaaliga
ah intooda badan oo ayagu noqday aaladda ugu horeysa ee garabka iyo
gaashaanka u ah dagaal ooge-yaasha.
Allgedo:
Saalixi, haddii aan intaas uga gudubno ujeedadii loo aas-aasay Allgedo,
ma jiraan arrimo horumar leh ee la taaban karo ee aad mudadaas sanadka
ah ku talaabsateen, isla markaana ma jiraan wax aad is leedihiin waa
idiin qabsoomi waayeen?
Saalixi: Haa, waxa
ugu horeeya ee aan oran karno waa la dareemi karaa oo aan qabanay ayaa
waxaa ka mid ah anaga oo sidaan horayba kuugu soo sheegnay kusoo biirnay
saxaafadda muddo hadda hal sano laga joogo ayaa waxaan tusnay umadda
Soomaaliyeed in aan nahay dhex-dhexaad, sidaas awgeedna aan bulshada
yada Soomaaliyeed ugu adeegno si aanan eexasho iyo qof jecleysi toona
laheyn, taasaana ah guusha ugu weyn ee ay maanta Allgedo sheegan karto
in ay gaartay. Wariye-yaasha Allgedo waxay si joogta ah uga
soo waramaan Gobolada Waqooyi ee Soomaaliya, kuwa dhexe, Banaadir,
Jubooyinka, Bay, Bakook, Gobolka Gedo iyo Nairobi. Isku soo duuboo
waxaan oran karnaa, waxaa wax lagu faano ah in abuuritaankii Allgedo
kaddib ay qaar badan oo shebakadaha Soomaaliyeed ka mid ah ku daydeen
qaabka wanaagsan ee ay Allgedo maamulkeeda go'aansadeen in ay ku
shaqeeyaan, taasaana keentay in isla sanadkaas aan shaqeyneynay ay
sumcadda shabakada horay u dhintay ay kor usoo kacdo, wax kalena ma ahee
waa ayaga oo qaatay mabaadi'da toosan ee aan ugu adeegno umada
Soomaaliyeed.
Haddii aan ka jawaabo qodobka kale oo ah "ma jiraan wax idiin qabsoomi
waayay mudadaas sanadka ah?", jawaabtu waa haa. Waxyaabo badan oo
aan is laheyn way idiin qabsoomi doonaan ayaan noo qabsoomin, kuwaasna
waxaan rajeyneynaa in ay noo qabsoomaan mustaqbalka haddii uu rabi raali
ka noqdo.
Allgedo: Maxaa
ka mid ah waxyaabaha aanan ilaa iyo hadda idiin qabsoomin, maxay tahayse
sababaha ay idinkugu qabsoomi waayeen?
Saalixi: Markii la
aas-aasayay shabakadda Allgedo waxa ugu horeeyay ee qorshaha noogu jiray
waxay aheyd in meel ama dhowr meelood oo Gobolka Gedo ka mid ah laga
sameeyo Radio Allgedo, taasoonan ilaa iyo hadda hergelin. Waxaa
kale oo ay shebekadda ilaa iyo hadda ku egtahay oo kaliya tebinta
wararka oo qoraal ah. Qorshaha waxuu ahaa in ay shebakadda ugu soo
gudbiso akhriste-yaasheeda si: Qoraal, maqal iyo muuqaalba leh.
Waxaan u jeednaa, waxaa ilaa iyo hadda meesha ka maqan
mataaneyntii shabakadda iyo Raadiyahii
oo aanan ilaa iyo hadda suurtagalin, isla markaana waxaa
meesha ka maqan adeegsiga aaladaha suurtagaliya muuqaalka (VIDEO)
oo aanan ilaa iyo hadda isna suurtagalin. Labadaas qodob ee
muhiimka ah ayaa meesha ka maqan sababta ay u suurtagali waayeena waa
arrimo la xariira dhinaca dhaqaalaha iyo farsamada, haddii uu rabi
idmana waxaan isku dayi doonaa in ay mustaqbalka dhow noo wada
suurtagalaan ama uu midkood noo suurtagalo.
Allgedo: Ugu
danbeyntii, saalixi munaasabadaan sanad guurada koowaad ee Allgedo awgeed, maxaad leedahay guud ahaan umadda Soomaaliyeed, gaar ahaana
wariye-yaasha iyo akhriste-yaasha Allgedo Online?
Saalixi: Guud ahaan umadda
Soomaaliyeed meel ay joogtaba salaan baan u diraynaa, waxaana Ilaah nooga
wada baryayaa in uu naga saaro dhibaatooyinka colaadeed ee aan mudada
dheer kusoo jirnay. Sidoo kalena, waxaan Ilaah ka baryayaa in uu
Soomaaliya quluubtooda isu keeno dowladda maanta Soomaaliya u dhalatayna
uu ka dhigo mid qeyr qabta oo umadda Soomaaliyeed isu keenta uguna
adeegta si cadaalad ah oo ay bulshada Soomaaliyeed raali ka tahay.
Dhanka kale, anoo ka faa'ideysanaya
fursadaan qaaliga ah ee sanad guurada koowaad
ee Allgedo ayaa waxaan halkaan salaan diiran ugu dirayaa
wariye-yaasha Allgedo meel ay
joogaanba iyo Xubnaha Ururka Mideynta Saxafiyiinta Gobalka Gedo,
sidoo kalena waxaan salaan taas la mid ah u dirayaa
dhamaan akhriste-yaasha Allgedo
oo iyagu ah hal bowle iyo laf dhabarta Allgedo. Dhamaantiin, walaaleyaal
naga raali ahaada haddii aan mudadaas sanadka ah idiin soo gudbinay
waxyaabo aadan jecleysan, laakiin sida aan horayba idinkaga balan qaadi
jirnay ogaada in aan mar walba diyaar u nahay tala bixintiina iyo
toosintiina haddiiba aad dareentaan in aan ka leexanay wadada toosan ee
FURFURNAANTA IYO DHEX-DHEXAADNIMADA ee mabaadi'dayada saxaafadeed udub
dhexaadka u ah. Allgedo ma ahan shebakad uu qof gaar ah leeyahay ee waa
shabakad ay umadda Soomaaliyeed leedahay (community
owned website) oo aan ugu adeegno ayaga
rabitaankooda, sidaas awgeed, waxaa naga go'an in aanan qorin hadba
wixii maskaxda yada kusoo dhaco ee aan qorno waxa ay umadda Soomaaliyeed
rabto ama ay maslaxadda ugu jirto.
Allgedo: Aad baad u
mahadsan tahay Saalixi
Saalixi: Adinkaa
mudan
Kaasi waxuu ahaa Axmed Cumar Saalixi, Tifaftiraha Allgedo Online oo ay
Allgedo wareysi ku saabsan sanad guurada Koowaad ee kasoo wareegatay
abuuritaankii shebakadda ay la yeelatay.
allgedo@allgedo.com
|
|
