Su'aal da'
weyn oo madaxa daalinaysa..!
Qaybta 1-aad:
Waqtiga aan ka hadlayo ayaa
wuxuu ahaa sannadkii
1973-kii; inkastoo aan
markaas weli arday ka ahaa
dugsiyadii "Allaah" ee
Muqdisha, aroor kastana ay
halkaas waxbarashadu iiga
socotay, haddana, dhanka
kale, waxaan ka mid ahaa
guddigii Dhallinyarada ee
degmada Madiina (Wadajir);
halkaas oo gellinka dambe
iyo fiidyadii maalin la arko,
aan ka qayb-qaadanayay
Ololayaashii
"Iskaa-wax-u-qabso" ee lagu
horumarinayay degmadaas iyo
guud-ahaanba dalka; sida:
dhismihii dugsiyada, laamaha
Hay'adaha dawladda (Maxkamad,
Cisbitaal,
Boosto iwm), la-dagaallankii
aqris/qoris la'aanta,
dhirayntii maalinta 17-ka
April, dabbaal-degyadii
21-kii Oktoobar, 1-da Luulyo,
1-da iyo 15-ka May iyo kuwa
kale. Weli waxaa
horteyda ka muuqda, oo aan
si fiican u xusuustaa
Ololihii soo noq-noqoshada
badnaa ee "Nadaafadda" ee
loo cuskanayay Mabda'a ah:"
Inta uu Qashinku kuu jiro
ayuu Cudurkuna kuu jiraa"...!!!.
Waxaa Halheys noo ahaa :"
Waari-meyside, War ha kaa
haro "," Daawanaayow, waa
dalkaagii", "Dowladnimo
diidaayow, derbi kula dun"
iwm.
Maalin ka mid ah maalmaha,
goor casar-gaabad ah,
annagoo ku fadhinna derbi ku
dhex-yiil Xaruntii
Hanuuninta ee Degmada
(Orientation ), kana
koobnayn aqyaar rag iyo
dumarba leh, ayaa waxaa
albaabka weyn ee
Xarunta degmada ka soo
gashay gabar ka mid ahayd "Guddigii
Haweenka". Inta ay na
salaantay, ayay iyadoo weli
taagan, nagu tiri:" War
leydin sii". Waxaannu
ugu jawaabnay :" War nabade,
soo daa waxaad heyso". Mid
kaftan badnaa , ayaa isaguna
ku yiri gabadhii :" Iska soo
fuji" (iska hadal), waxay
tiri gabadhii:" Nin sheekh
ah, oo deggan xaafaddayada,
ayaa xalay loo warramay
(Riyo/Haatuf iwm); waxaana
lagu yiri:-" Raggan
kow iyo labaatameeyada ah ee
Xukunka hadda haya, bishoo
21-ahna la-wareegay Talada
dalka, waxay Hoggaanka heyn
doonaan 21-sano; ka-dibna
waxaa iyaga Kursiga ka
ridaya Dhaqdhaqaaqyo ka soo
bilaaban doona galbeedka
Soomaaliya (Ethiopia);
markaas oo uu isku daadan
doono dhiig badan oo
Soomaaliyeed". Waxay
gabadhii iyadoo weli
taagan,oo aan fariisan,
yaabkuna ka muuqdo, ay ku
soo gabagabeysay
hadalkeeda:" Sidaas ayaan
Jaallayaal soo maqlaye, ka
warrama hee idinkuna...!!!".
Jawaab-celintii ayaa lala
soo booday, oo la isku
ciriiriyay. Ruux naga mid
ahaa ayaa wuxuu ku jawaabay:"
Waa Riyo, run iyo been,
labadaba waa ay noqon
karaysaa". Qofna waxaa uu ku
soo gaabsaday oo yiri:"
Cilmu-geybka, Ilaah un baa
og". Nin baa isaguna yiri
galabtaas :" Waxaa suurowda
inuu Sheekhu yahay Awliyo
Allah, oo loo sii warramayo".
Ruux kale ayaa isaguna ku
hadlay oo yiri:"
Faallalow warkiis ka
soo qaad ma leh". Wuxuu sii
raaciyay, oo weliba ku
luuqeeyay heestii ahayd:"
Beenlow Faallalow,
fiirsadaay, ka-fogaadaay, ka
feejignaadaay...!!!".
Shakhsiyaad aan anigu ka mid
ahaa, wax jawaab ah kama
aaney bixin galabtaas goobta;
wixii uu ruux kastaa is-lahaaba,lama
uusan soo degdegin
dhihiddeeda. Waqtigaas
"Golihii Sare ee Kacanku"
afar-sano ku dhowaad un bay
Xukunka hayeen; howlihii
dhismaha iyo horumarinta
dalkuna si xowli dheereysa
ah, oo ku salaysnayd
Mabda'ii " Iskaa-wax-u-qabso"
ayay ku socdeen; inta
badanna , looma
jeedin Xukun ka tuurid,
damac-siyaasadeed, is-dilid
sokeeye, kala-tagid iyo
gadaal u noqosho midnaba.
Ruuxii ay waxyaabahaas uurka
kaga yaalleen, ama ay fari u
laabnaydna, wuxuu la baqayay
lafihiisa iyo in maalinta
cad lagu qaado :"
Sama-diidow, dabin baa kuu
dhigan, oo lagugu dili doono".
Waxaa meel kastaa ka
yeerayay:" Towradatan
barakaysan"," Hugunku waa
hayaankii Xoogsatada" iyo
murti
kaloo ay si qiiro
waddaninimo, horusocodnimo
iyo kacaannimo ah isaga soo
daba umulayeen (Curinayeen)
Abwaannadii xagga Suugaanta
Soomaaliyeed.
La soco qaybaha dambe.....
Waxaa diyaariyay:-
Muxyaddiin M.Kaalmoy
kalmoi@hotmail.com
