BISMILAAHI RAXMAANI RAXIIM.

Walaalayaal sida aan la wada socono waxaa ayaamahaan soconaya warar ay Soomaalida oo dhan u dheg taagayso kaas oo ah shir dib u heshiineed in lagu qaban doono bartamaha bisha juun magaalada muqdisho sida eey sheegeen madaxda dowlada ku meel gaarka ah .

Marka, markii aan aniga waxaas maqlay ayaan shaqsiyan waxaan is weeydiiyay dhowr su’aalood oo ka mid ah kuwaan:- 

 1-  Soomaalida la heshiisiinayo horta waa kuwa noocee ah?
 2-  Yaa heshiisiin kara soomaalida la heshiisiinayo?
 3-  Dadka shirka wada ama iclaaminaya ayaga ruuxooda dhibka socda maka qaybaa dhibka socda mise ayaga waa ka madax banaan yihiin?
 4-  Ma jiraan qabaa’ilo soomaaliyeed oo maanta uu ka dhexeeyo dhib iyo dagaal mise waxa ay wax ka dhexeeyaan waa dad qaas ah? 

Marka aqristoow adoo raali iga ah ila fiiri waxaan doonayaa inaan fikirkayga ku cabiro halkaas. 

1-Soomaalida la heshiisiinayo horta  waa kuwa noocee ah?

Sida la sheegay hada waxaa la heshiisiinayaa qabaa’ilada balse sida aan lawada socono xaalada soomaaliya waxay soo martay heerar kala duwan oo noocyo badan leh marka aan ka soo bilowno sanadihii sideedamaadkii markii uu isgumaadka ka bilowday.

Waxaa dhibka bilaabay markii xakuumadii markaa jirtay raga qaar u arkeen inay  xakuumadaa inay dantooda ku dhex jirin, markaas ayay waxay bilaabeen inay qabiiladooda adeegsadaan oo soomaali isku laayaan dowladaana u tusaan inay tahay qabiil.

Balse nasiib wanaag, waxaa dhacday in dhamaadkii sagaashamaadkii eey dad badan fahmeen in qabiilku yahay wax dad qaas ah ku shaqaysanayaan markaana eey bilaabatay in dadkii is dhex maro oo from hargaysa ilaa kismaayo qofka meeshuu doono ka ganacsan karo wax alaale iyo waxa uu doonana samayn karo oo dhibkii qabiilka dadka oo dhan soo karay .

Waloow eeysan jirin meel lagu heshiiyay oo la isku wada cafiyay balse eey ugu roonayd shirkii carta oo odayaasha soomaaliyeed intooda badan ka soo wada qayb galeen kuna soo dhisteen dowlad.

Marka anigu waxaan uga danleeyahay sheekadaa inaan soomaalida badi u iftiimiyo in la soo dhaafay waqtigii dagaalka qabiilka oo qof walba oo soomaali ah waxa uu og yahay waxa is dagaalsan inay yihiin dad qaas ah ayagana u baahan in la heshiisiiyo.

Marka hore waxaa is weydiin mudan cali mahdi goormuu asagu noqday xuub ka saliim oo uu noqday nin dhex dhexaad ka ah arimaha soomaaliya oo uu noqday nin asaga heshiisiin kara Soomaali waa kii shalay qayb wayn ka ahaa dagaaldii, xasuuqii iyo tacayadii ka dhacayay wadanka.

Bal qodobadaan hoose ila eega oo muujinaaya tacadiyadii iyo jowr falkii Cali Mahdi sanadkii 1991-kii:-

 A- Inuu qayb wayn ka ahaa dagaalkii 1991 oo u dhexeeyay Hawiye iyo Daarood.

 B- Waxa uu ka qayb galay xasuuqii ka dhacay sanadkii 1991dii iskuulka maxamuud axmed cali oo qabiilka GalGala loo geestay.

 3-  Waxa uu asna qayb ka ahaa dagaalkii 4-ta bilood ka socday magaalada muqdisho oo labada qabiil ee habar Gidir iyo Abgaal ku hoobteen oo dhibkiisii ilaa hada taagan yahay lana oron karo soomaali maanta dagaalkaan baa halkaan dhigay.

Marka nin saas ah shir ma qaban karaa mise asaga ayaaba u baahan inuu Alle iyo Soomaali baryo oo cafis weydiisto jawaabta way iska cadahay Cali inuusan ku haboonayn meeshaas ee waxaan kula talin lahaa in la raadiyo dad Soomaali ah  oo Soomaali Heshiisiin kara .

 3-Dadka Shirka Wada ama Iclaaminaya ayaga ruuxooda maka qaybaa mise wey ka madax banaan yihiin.

Jawaabtu waxaan u malaynayaa inay tahay mid iska cad nimanka sheeganaya dowlada iyo kuwa  shirka hogaaminaya  labadaba waa dadkii dhibka gaystay waa hal qayb oo ah SRRC dii lagu soo dhisay Ceel barde .

Markay dalka qabsadeen waxay ka geesteen xasuuqyo badan oo aay ka mid yihiin .

a-xasuuqii dhalinyaradii suntan lagu buufiyey ee Iidaale.

b-duqayntii diyaaradaha maraykanka eey ku hogaamiyeen dadka reer baadiyaha ee Badhaadhe iyo Kaymaha ku teedsan .

c-xasuuqii labada jeer oo kala danbaysay eey ka gaysateen magaaladii Muqdisho iyo dadka eey bara kiciyeen.

d-Dadka ilaa hada lagala baxayo guryaha ilaa hada suuqa bakaaraha laga daldalayo.

Marka hada waxaan leeyahay hadaan usoo noqono su’aasheenii ahayd soomali dib u heshiisiin ma ubaahan tahay jawaabtu waxay noqonaysaa Haa balse waxaan cadaynayaa inay kuwaan ahayn kuwii heshiisiin lahaa ama shirka uqaban lahaa waxaa marka hore loobaahan yahay qaybtaan in la heshiisiiyo ayagaa is dagaalsane. 

 1-  Dowlada ku meel gaarka ah oo laba garab ah kuwooda jooga muqdisho iyo casmara.
 2-  Maxkamadihii.
 3-  Dowladaha danaha ka leh soomaaliya sida maraykanka iyo talyaaniga
 4-  Dowladaha deriska ah oo dhan.
 5-  UNDP oo ah hayada ugu daran ee soomaaliya iyo kuwa la shaqeeyo sida ururada bulshada iyo NGO da ka dhaqan gala soomaaliya.
 6-  Iyo dadka kale oo ayana danaha ka leh soomaaliya.

Mahadsanid.