Su'aal da' weyn oo
madaxa daalinaysa! Qaybtii 3-aad
|
|
Allgedo,
News, Qamiis March 22,
2007 |
 Waa
gar iyo qodob saldhig u ah
aayatiinka umadda oo taagan,
inuu qof kasta oo Soomaali ah
is-weydiiyo Su'aal ah:" Aaway
dib-u-heshiisiintii?
Maxay mira-dhal u noqon weyday
?!!!. Maxaa loo heli
waayay is-waafaq kama-dambays
ah? Qalinka Soomaalinimada lagu
wada duugo; lagu dul-faataxaysto,
ka-dibna aanan la isaga bixin,
ama lagu hoos-wadin "laqdabo","is-daba-maryayn","marin-habaabin","
hoosaasin" iyo dabinno
Siyaasadeed oo laysu dhigayo,
shisheeyana uu ku lug-leeyahay.
Waxaa muuqata oo bannaanka cad
taalla, in dhammaan
Shirweynayaashii "dib-u-heshiisiinta"
Soomaaliyeed, uu nuxurkoodu ahaa
"inaan dib loo heshiin". Waxay
la sifo noqdeen fadhigii
Madaxweynayaasha Carbeed ee laga
yiri:" Waxaannu ku heshiinnay in
aynaan heshiin". Waxaaba iigu
daran 4.5-ta ay nagu
shaabbadeeyeen, oo qaar
Soomaalida ka mid ah lagu
sharciyeeyay inay nus-yihiin...!!!.
Dadkaygii Soomaaliyeedow, sow ma
wada aragtaan halka kala
fogaanshaha ah ee aynu maanta
fadhinno iyo sida uu Cadawgu
nooga dhex-faa'iidaysanayo...?!!!.
Muxuu Mas'uul kasta oo maanta
jooga Saaxadda Siyaasadeed ee
Somalia, uu Maqaarka meel
duleesha uga deyayaa, marka ay
arrintu joogto dib-u-heshiisiin,
ama fulinta iyo hirgelinta
qodobbadii lagu heshiiyay ?!!!.
Haddii kuwii hayay ama ay
gacanta u gashay talada iyo
masuuliyadda hoggaaminta dalka
iyo dadka ay kala noqdeen kooxo
"Dab" iyo "Suuf" isku wada ah,
oo danahooda gaarka ah iyo u-adeegid
shisheeye mooyaane, aanay danta
guud ee dalka iyo dadkaba u soo
jeedin, sow ciil iyo caro weyn
ma aha ?!!!. Sow ayaan-darro
aanan loo qiil-helayn uma muuqan
karto ?!!!. Yey dadka
Soomaaliyeed sugayaan, oo u
maqan Allah ka-sokow ?!!!.
Suugaan Soomaaliyeed ayaa waxay
ahayd:" Allaa weyn, ninkii
aaminaa awood leh; ummad waliba,
aayaheeda inay garato iyadaa leh".
Reer Falastiinba sow-kan ay
furfurdayska kaga ilmaysiiyaan,
oo faylasha ku gooyaan Faasuqa
ugu falalka xun Aadamiga (Yahuud
).!!!, walow ay ayaan-darro
tahay farqiga Cadawga u adeegaya
ee maalmahan soo kala dhex-galay
"Fatax" iyo " Xamaas".
Sugaan Soomaliyeed oo xikmad iyo
ujeeddo ku fadhida ayaa ahayd:
"Ruuxii uu Cudur dilaayo,
dawadaa bogsiisee, hadday dawo
bukooto, maxaa lagu dabiibaa
?!!!. Waa Su'aal da' weynoo,
madaxa daalinaysee, wixii
lagu dabiibi Dadweynahaa la
weydiin. Beyd kalaa isaga waxaa
ku jiray : Hadduu Dabkii
dhexmoodo, maxaa lagu diiriyaa
?!!!. Waa Su'aal da' weynoo
madaxa daalinaysee, wixii lagu
diirinaayo Dadweynahaa la
weydiin.!!!.
Dadka Soomaaliyeed, iyagoo isku
duuban, illayn ilko wadajir bay
wax ku gooyaane, waa inay
dantooda gartaan, oo aayahooda
dambe ka tashadaan, caqligoodana
ku adeegtaan. Waa inayn go'aanno
iyo talooyinba ka sugin
Urur-goboleedka "IGAD", Midowga
Afrika, Midowga Yurub, Maraykan,
Qarammada midoobay iyo xitaa
Jaamacadda Carabta. Murtiyo
Soomaaliyeed ayaa ahaa: "Biyo
Sacabbadaadaa looga dhergaa";"
Ninkii aanan tashan, waa loo
taliyaa";" Wixii uu rag ka
taliyo, Rabbina aqbalo, waa ay
rumoobaan"; Eebbana waa kii uu
Quraankiisa ku yiri:" Ilaahay
kama baddalo, wixii ay ummadi ku
sugan tahay,ilaa ay ummadaasu
iyagu baddalaan waxa ay ku
jiraan".
Arrimaha Soomaaliyeed, waa inay
hoggaanka u qabtaan
Indheer-garadka waddaniyiinta ah
ee daacadda u ah: dalkooda,
dadkooda, diintooda,
dawladnimadooda iyo dadta guud
ee Soomaaliyyeed. Marxaladda ay
maanta marayaan dadka
Soomaaliyeed, waxay i soo
xusuusinaysaa dulucda heestii
qiirada iyo qiimaha badnayd ee "Afrikaay
huruddooy"- Codkii Magool.
Dadyowga uu dulmigu dilooday ee
Afrika ayay heestu ku wajahnayd
oo baraarujinaysay (Shirkii
Madaxweynayaasha Afrika ee
Muqdisho 1974-kii); waxaadse
mooddaa inay si gaar ah heestu
maanta u taabanayso, oo ula
hadlayso dadka Soomaaliyeed,gaar
ahaan:- Indheer-garadka,
Waddaniyiinta, Wax-garadka,
Geesi, Hanad iyo Halyay
Soomaaliyeed oo idil.
Qaar Erayada heesta ka mid ah,
oo aan weli xusuusto, ayaa ahaa:"
Hoheey
Afrikaay huruddooy, Cadaw ku
heeryee (helyaa, hareereeyee,
ku-rarayee) huruddooy,
halyeeyadaadii huruddooy, haad
baa cunaayee huruddooy....Haamaa
la saaraa huruddooy, hayin
sidiisaa huruddooy, la
hoggaaminaayaa...Dulli lama
hullaabsado (hagoogsado,
hoos-galo ), aaway hanaddadaadii
?!!!....Caanihii Hashaydaa
huruddooy, haleeli waayoo
huruddooy, la iga hor-joogaa..!!!.
Doqon baa habowsanoo, weligeed
hallaysanee, sida xoolihii baa
xero lagu hooyaa...!!!. Dulli
lama hullaabsado, aaway
hanaddadaadii ?!!!.
Qof kasta oo Soomaaliyeed oo ay
ku jirto qiiro waddaninimo, waa
inuu ka shidaal qaataa
halyeeyadii ay ka midka
ahaayeen:-Sayid_Muxamad,
Sh.Xasan Barsane, Maxamed
Cabdulle Xalane iyo kuwii la
midka ahaa...
La soco tirsiyada
dambe....
Qoraaladii hore ee Kaalmoy waa kuwaan
hoose:-
|
