inta la og yahay Qaraxaasi waxaa ku geeriyoodey hal askari oo ka tirsan Ciidamada Dowlada ee ku sugan Ceelcade,halka ilaa 2 askari oo kalena ay ku dhaawacmeen Qaraxaasi oo gilgiley Ceelcade sida Allgedo ay u xaqiiyeen Goob joogayaal ku sugan Ceelcade.

Wax yar ka dib Marka uu dhacay Qaraxa ayey howlgal ay sameeyeen Ciidamada Kenya iyo kuwa Soomaalida ee ku sugan Ceelcade ayaa waxay ku soo qabteen Nin shacab ah oo maanta safar ku tagey Ceelcade,kaasoo markii dambena la sheegayo in ay dileen.

Ilaa iyo iminka si rasmi ah looma oga cida ka dambeysay Qaraxaasi,balse dadka deegaanka ayaa qaba Qaraxani in ay ka dambeeyaan Xarakada Alshabaab oo dagaal kula jirta Ciidamada Dowlada iyo kuwa shisheeyey ee Dalka ku sugan.

Mana ahan markii ugu horeysay ee Qaraxyo Ceelcade lagula eegto Ciidamada Dowlada iyo kenya ee ku sugan Deegaankaasi,mana jiraan wax hadal ah oo ka soo baxay Alshabaab iyo Dowlada ee ku aadan Qaraxaasi.

Maxamed Sheekh/Garbahaarey-Soomaaliya

Wasiirka ayaa tilmaamay in weerarka ay ku geeriyoodeen afar ajaanib ah iyo afar kale oo Soomaali ah kuwaasi oo kamid ahaa shaqaalaha xarunta la weeraray, waxa uuna wasiirka xusay in sidoo kale dadka geeriyooday ay ku jireen ragii weerarka geystay.

Wasiirka arimaha gudaha iyo amniga qaranka Xukuumadda ayaa sidoo kale sheegay in ciidamada dowlada gaar ahaan kuwa loo yaqaano gaashaan ay ku geeleysteen in ay xarunta gudaha u galaan kadib dagaalyahanada Al Shabaab oo mudo heystay xarunta, isagoona tilmaamay in ragii weeararka geystay qaar ay is qarxiyeen qaarna ciidamada ay toogteen sida uu hadalka u dhigay.

Wararka qaar ayaa sheegaya in khasaaraha ka dhashay weerarkii maanta lagu qaaday xarunta UNDP-da ee magaalada Muqdisho uu gaarayo ilaa 23 ruux oo isugu jira dagaalyahanadii weerarka geystay, shaqaalaha xarunta la weeraray iyo dad shacab ah oo goobta ka ag dhawaa xiliga uu weerarka dhacayay.

Xaalada xarunta la weeraray ee UNDP-da ayaa dagen waxaana goobta ku sugan ciidamada dowlada, ayadoona mas’uuliyada weerarka ay sheegteen Ururka Al Shabaab.

Cabdi Faarax/Muqdisho-Soomaaliya

Inkastoo ilaa iyo iminka aan si dhab ah loo ogaan karin khasaaraha dhabta ah ee ka dhashay weerarka iyo qaraxyada lagu qaaday xarunta UNDP ee Magaalada Muqdisho,ayaa wararka waxa ay sheegayaan inay jiraan khasaro dhimasho iyo dhaawacba leh.

ilaa 14 qof oo ay ku jiraan 4 shaqaalo ka tirsan hay,adda UNDP ayaa ku geeriyoodey Qaeaxyo iyo dagaalo ka dhacay Xarunta ,iyadoo sidoo kalena halkaasi ay ku dhinteen 7 ka mid Alshabaab oo ka dambeeyey weerarka ka dhacay Xarunta UNDP.

Ciidanka Dowladda Soomaaliya gaar ahaan kuwa sida gaarka ah utababaran ee loo yaqaan Gaashaan ayaa si rasmi ah ugu suuragashay inay la wareegaan gacan ku haynta xarunta UNDP ee Magaalada Muqdisho oo ay ka saaraan ragii weerarka soo qaaday.

Ilinka hore ee xarunta UNDP ee Magaalada Muqdisho ayaa gabi ahaanba bur-bursan,maadaama qaraxa koowaad ee ismiidaaminta ah uu halkaasi ka dhacay.

Saraakiil ka tirsan saraakiisha ciidanka Booliiska iyo Nabadsugida ayaa ku sugan goobta uu ka dhacay weerarka lagu qabsaday xarunta UNDP ee Magaalada Muqdisho.

Xaruntan ayaa ku taala wadada dheer ee ka timaada dhanka Airportka Muqdisho,si toos ahna ugu soo dhaadhacda Isgoyska KM4 ee Magalaada Muqdisho.

Ammmaanka xarunta UNDP ayaa si weyn loo adkeyn jiray,iyadoo iminka la isweydiinayo sababaha keenay in rag hubaysan ay qaraxyo iyo weeraro ka geystaan xarunta UNDP.

Cabdi Faarax/Muqdisho-Somaliya

Qoraalka Shabaab ayaa waxa ay ku sheegeen in ciidanka nooca loo yaqaan Katiibada istish-haadiyiinta Al-Shabaab ay usuuragashay inay gudaha ugalaan xarunta UNDP.

Al-Shabaab waxa ay sheegeen inay gacanta ku dhigeen saraakiil cadaan ah,inkastoo aan si dhab ah loo xaqiijin karin wararka ay Shabaab twiterka ku baahiyeen.

Xarunta UNDP ee Magaalada Muqdisho ayaa hada waxaa la wareegay ciidamo ka tirsan Dowladda Soomaaliya gaar ahaan ciidanka Gaashaan.

Cabdi Faarax/Muqdisho-Somaliya

Wararka ayaa sheegaya in qaraxa uu ka dhacay illinka hore ee xarunta Hay’adda UNDP oo xafiiskeeda uu saaran yahay wadada laamiga ah ee aada garoonka Muqdisho.

Qof ku sugan nawaaxiga UNDP oo aan goordhaweyd la hadalnay ayaa sheegay in rag hubaysan ay ka dagteen gaari nooca Runeydka loo yaqaan,kadibna mid kamid ah ragaasi illinka hore uu isku qarxiyay.

Goobta oo noqotay meel qiiq iyo uuro kali ah ayaa hada waxaa soo gaaray ciidamo ka tirsan kuwa Amisom,kuwaasi oo dhankooda rasaasta ka ridaya.

Xaalada goobta ayaa kacsan,waxaana ciidamada Dowladda Soomaaliya ay dhooban yihiin hareeraha wadada aada KM4 ee Magaalada Muqdisho,iyadoo rasaastana ay dhaceyso.

Cabdi Faarax/Muqdisho-Somaliya

C/laahi Sheekh Ismaaciil Fartaag ayaa sheegay in dhaawaca Yaasiin Raadeer uu yahay mid fudud sida loo buun-buuniyayna aysan aheyn oo warka loo dhigay.

Wuxuu sheegay in xaalada Yaasiin Raadeer ay iminka tahay mid wanaagsan oo xaaladiisa caafimaad lagu dabiibayo Magaalada Nairobi ee dalka Kenya.

C/laahi Sheekh Ismaaciil Fartaag ayaa sheegay dad qas wadayaal ah ay warka si xun udhigeen oo ay buun-buuniyeen,dhaawaca Yaasiin Raadeer.

Mar uu ka sheekeynaye,sida uu ku dhaawacmay Yaasiin Raadeer ayaa wuxuu sheegay in isaga oo doonaye inuu qaado isbaaro ay dhigteen rag ay isku hayb yihiin mid kamid ah ragaasi uu xabad ku dhiftay,taasi oo keentay inuu dhaawacmo Yaasiin Raadeer.

Xaalada Sarkaalkaan ka tirsan maamulka Raaskaambooni ee Magaalada Kismaayo ayaa iminka la sheegay inay yara roontahay laguna dabiibayo Magaalada Nairobi ee dalka Kenya.

Aden Xasan/Kismaayo-Somaliya

Maxamed Sheekh Cali Nord oo ka mis ah Saraakiisha Hay,adda WHO ee Gobolka Gedo ayaa waraahinta u sheegay in howsha fulinta tallaalka ee gobolka ay qeyb ka tahay ololaha looga hortago cudurka Dabeysha, oo dhowaan la soo sheegay 19 Kiisas caruur qabta Dabeysha oo lagu arkey deegaano ka tirsan K/soomaaliya.

Maxamed Sheekh Cali ayaa intaasi ku darey barnaamijka tallaalka in ay barbar socdaan wacyigelinta hooyooyinka loo sameynayo oo la xariirta nadaafadda, baritaanka cudurka Jadeecada. Maxamed Sheekh Cali wuxuu sidoo kale sheegay in dadka laga wareysanayo cudurka Dabeysha si loo helo xog ku saabsan in cudurkaas dalka ka dhamaaday iyo in kale.

“Caasho Maxamed oo ah hooya deggan degmada Luuq oo saddex carruur ah oo ay dhashay ka tallaashay Dabeysha ayaa ku boorrisay in hooyooyinku carruurtooda tallaalaan si carruurtoodu uga nabad-gasho cudurka Dabeysha.

Caasha ayaa intaa ku dartay in dagaallada gobolka ka dhaca iyo barakaca ay sabab u noqdeen in carruurtu si joogto ah u helin tallaalada cudurrada lixda ee dilaaga ah.

Fulinta barnaamijka tallaalka Dabeysha looga hortago ee gobolka Gedo ayaa waxaa iska kaashaday Hay’adaha Caafimaada Adduunka ee WHO iyo UNICEF. Waxaa mashruuca tallaalka fuliyay shaqaalo si tabarrucaad ah ku shaqeynayay oo gaaraya 500 oo qofood oo ka yimid degmooyinka gobolka.

Aden Bare/Luuq-Somaliya

Waxayna intaas ku dareen in dhulkaan uu muranka kataaganyahay ay ka iibsadeen nin horay muran ugula dhaxeeyay Xaawa Cabdi kaasoo lagu magacaabo C\laahi Axmed Nuur milkiilihii hore ee dhulkaasi balse ay haystaan cadeemo rasmi ah oo ku aadan lahaanshaha dhulka ay ku iibsadeen si sharci ah.

Dhulka hada la isku heesto ayaa soo maray marxalado kala duwan oo ku aadan dacwado xaawo cabdi ay lagashay ninkii hore ee dhulkaan u lahaa iyadoo markii danbe loo xukmiyay lahaanshaha dhulka C\laahi Axmed Nuur kadib markii Drs Xaawo Cabdi la imaanwayday cadeemo rasmi ah oo ku aadan lahaanshaha dhulkaasi sida uu sheegay C\risaaq Axmed Xalane oo kamid ah Milkiilayaaha Dhulkan ku doodaya lahaanshaheeda.

Xaawo waxey ku eedeeyeen Odayaashaan in ay markale kusoo rugaal celisay doodeedii dhulka ee markii hore sharciga kuwaysay iyadoo xirtay C\laahi axmed Nuur oo lagu xiray maxkamad kutaala muqdisho taasoo markii danbe kentay in la siidaayo C\laahi kadib markii uu qaatay Racfaan maxkamadana markii Maxkamada ay soo ogaatay in xaawo waxeeda ay yihiin baadil iyo dhul boob .

Marka xaalka uu intaas marayo ayaa hadana dhulkii waxaa laga bilaabay dhismo sida ay sheegayaan milkiiliyaasha dhulkaan.

Dadkaan wata milkiilada dhulkaasi ayaa waxay kacodsadeen madaxda dawlada Feraalka soomaaliya gaar ahaan wasaarada arimaha gudaha in arintaan soo Faragaliso hadii kale dhibaato farabadan ka dhalankareyso .

Arin kale oo cajiib ah oo ay sheegeen odayaashaan waxay ahayd in dhulkoodii oo Xoog lagu dhisanayo hadana ciidan ay leedahay dawlada fedaraalka Soomaaliya Qeeb tooda malatariga oo uu taliye ka yahay Genaral goobaale dhulkaasi loo soo Adeegsaday in uu ilaaliyo isagoo kasocda Dr xaawo cabdi .

Ugudanbeyntii Odayaasha waxay nitaas raaciyeen in maxkamada Degmada Lafoole ee dawlada fedaralka soomaaliya ay uxukuntay lahaanshaha dhulkaasi ayna heestaan cadeemo muujinaya in iyagu dhulkaasi leeyihiin si sharci ahna kula wareegeen.

Cabdi Faarax/Muqdisho-Somaliya

Inaa Lilaahi wa inaa Ilaahi raajicuun. Waxaa maanta dalka Itoobiya ku geeriyooday Allaha u naxariistee Aden Faarax Cali (Aden Baabuur) oo si weyn looga yaqiinay dalka Soomaaliya iyo deegaanada dhulka ay Soomaalida degto ee dalka Itoobiya.

Allaha u naxariistee marxuum Aden Baabuur ayaa xiligii dowladdii Maxamed Siyaad Bare waxuu dalka Soomaaliya kasoo qabtay jagooyin sare-sare oo ilaa heer maareeye ah iyo asaga oo mar soo noqday qasnajigii guud ee jabhaddii Somali Abbo, bur-burkii kaddibna dalka Itoobiya waxuu kasoo qabtay jagooyin heer dowladeed ah.

Geerida marxuumka ayaa waxaa la ogeysiinayaa dhamaan eheladiisa, asxaabtiisa iyo intii taqiinay oo dhan, waxaana loo tacsiyeynayaa qaraabadiisa oo ku kala nool dalka iyo dibaddaba.

Rabbi  ha u naxariisto marxuum Aden Faarax Cali (Aden Baabuur), qoyskii iyo qaraabadii uu ka tagayna Samir iyo iimaan haka siiyo. Amin.

Waxaa ku xigay kooxo watay magac diimeed oo iyagana ay kooxiba - koox kale badashay, kuwaasoo iyana aanan ilaa iyo hadda ficiladooda la mahadin, wax yeelada ay umadda u geysteen iyo fadqalaladii ka dhalatayna ay wali taagan tahay.

Intaasoo dhan waxaa kasii daran, ayada oo mudadaas dheer ee dowlad la’aanta ah ay abuurmeen kooxo daneyste-yaal ah oo aanan cidna u aabo yeeleyn, balse waxa kaliya ee ay rabaan ay tahay in ay quwado shisheeye qabbaan u noqdaan danahoodana u fuliyaan.

Bal u fiirso hadda fool xumada ka taagan gobolada Jubbooyinka oo dad magac Soomaaliyeed wata, laakiin feker iyo maskax gumeysi ku shaqeynaya ay har iyo habeyn u ordayaan Nairobi iyo Addis Ababa, ayaga oo marka aad weydiiso sabababta ay madaxda Soomaaliya ula shiri la’yihiin oo ay Muqdisho u tagi la’yihiin kugu leh “Kenya iyo Itoobiya ayaan kaga kalsoonahay dowladda Soomaaliyeed ee aad sheegeyso!.”

Kaaga sii darane, waxaa kale oo iyana cajiib ah in xubnaha dubka Soomaaida uga eg, balse maskaxda ajnabi wata waxyaabaha ay aaminsan yihiin waxaa ka mid ah:

1.  In borobogaando raqiis ah lagu furo oo mar walba la caayo mas’uuliyiinta dowladda Federaalka Soomaaliya

2.  In la mucaarado oo aanan lala shaqeynin dowladda Federaalka Soomaaliya

3.  In la diido gogol nabadeedka iyo dib u heshiisiinta ay har iyo jeer madaxda dowladda Federaalka ku baaqayaan

4.  In la amaano mas’uuliyiinta dowlado ajnabi ah, gaar ahaan kuwa Kenya iyo Itoobiya

5.  In loo dhego nuglaado lalana shaqeeyo, meeshii ay rabaana lagula shiro madaxda dowladaha ajnabiga ah, gaar ahaan kuwa Kenya iyo Itoobiya

6.  In gobolada ay dowladda Soomaaliya maamulada u sameysay laga huriyo colaad iyo deganaasho la’aan, si loo wiiqo maamulka Federaalka Soomaaliya iyo kan goboladaba.

Gobolada hadda sida weyn looga wado ololaha qorshaha fashilinta iyo dhabar jebinta dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa waxaa ka mid ah gobolada Jubbada Hoose iyo Gedo.  Dadka ku midoobay u shaqeynta ajnabiga iyo la dagaalanka dowladda Soomaaliya ayaa waxaanay ilaa iyo hadda ku baraarugsaneyn naceybka xad dhaafka ah ee ay maalinba maalinta ka danbeysa ka kasbanayaan wadaniyiinta Soomaaliyeed ee har iyo habeyn diyaarka u ah sidii ay dhulkooda uga ilaashan lahaayeen cadowga ay sida indha la’aanta ah ugu soo hor kacayaan.

In badan oo Soomaalida uu qalbigooda fiican yahay ah ee ku baraarugsan qatarka ka imaan karta qorshaha ay dowladda Kenya gadaal ka taagan tahay ee ay rabto in ay gobolada Jubbooyinka ka sameysato maamul goboleed maqaar saar ah, ayaa markii aad wax ka weydiiso jaho wareerka siyaasadeed ee ka jira gobolada Jubbooyinka waxay ku oranayaan “Soomaaliya Soomaali baa leh, Kenya iyo kaba qaadyadoodana waa in ay dalka Soomaaliya isaga baxaan, kana tana sulaan hamigooda la xariira dhul boobka!.”

Ugu danbeyntii, fekerka qaldan ee ah “ma rabo in aan dowladda Soomaaliya la shaqeeyo, laakiin waxaan jeclahay in aan dowlado kale madiidin u noqdo” caqli shaqeynayo ma ahan, ee inta ay goori goor tahay waxaa fiicnaan laheyd in ay kooxaha Soomaali-diidka ah naftooda u sheegaan in aanay Kenya dhulka Soomaaliyeed laheyn ee cidda iska leh ay tahay umadda Soomaaliyeed.

——————
Maxamed Yuusuf Cabdi, Muqdisho/Somalia.
——————

F.G:  Xuquuqda qoraalkaan waxuu gaar u yahay qoraha uu magaciisa kor ku qoran yahay iyo Shabakadda Allgedo Online, cid kasta oo rabta in ay qaadatana waa in aanay waxna ku darin waxna ka bixin qoraalka.