Mahad  kuligeed ilaahay ayay u sugnaatey  nabad gelyo iyo  naxariis nabigeena korkiisa ha ahaato, intaa kadib  waxaan marka hore hambalyo iyo salaan diiran hawada u marinayaa dhamaan maamulka iyo waliba bahweynta  Allgedo Online, waxaana idin leyahay walaale-yaal waad ku mahad san tihiin sida is xilqaanka leh ee aad noogu suura geliseen inaan helno meel aan fikirkanaga isku waydaarsano haddaan nahay reer Gedo iyo waliba Soomali weynba.  Intaa ka dib, aniga waxay fikir ahaan ila tahay in uu ku jiro horumarka Gedo intalada Gedo loo daayo reer Gedo ama dadka Gedo u dhashey, taas waxaan ula jeedaa sidaad la socotaanba markii ay bur burtey xukuumadii milatariga ahayd  sanadkii 1991kii,  waxaa gobolka gedo ku soo firdhaday dad dhalasha ahaan ka soo jeedo Sade, laakiin aan u dhalan gobolka Gedo, kuwaasoo  ku yimid gobolka hayb qabiil, waayo marxaladda markaa Soomaaliya ka aloosneyd ayaa ahayd mid hayb sooc ah ama qabiil qabiil u dirir ah, taas ayaa waxay fududaysey inuu qof walbo oo sheeganaayo Sade uu si fudud ku yimaado ama uu ugu soo cararo Gedo.

Tusaase; bal cid kaleba iska daaye, xitaa waxaa carar ku yimid Gedo madax weynihii xiligaas talada laga xayuubiyey alaha u naxariistee Maxamed Siyaad Bare oo laftiisa kamid ahaa dadkii Gedo ku yimid magaca qabiilka, waayo waxuu  ahaa nin dhalasho ahaan ka soo jeeda beesha sade. Sidaa owgeed,  ayay daw u noqotay in uu ruux kasta oo reer Sade ahaaba Gedo usoo cararo. Haddaba dadkii faraha badnaa ee dhalasho ahaanta Sade iyagu ku yimid qaxa Gedo ee lahaa saraakii iyo rayidba ayaa waxay isku dayeen inay la wareegaan taladii Gedo ayagoo ka faa iidaysanaayo xiligii qalaf sanaa ee markaa guud ahaan ay ku sugnayd Soomaaliya, waayo xiligu waxuu ahaa xili aad la isugu tixgeliyo qabyaaladda iyo yaa reer hebel ah.  Haddaba, waxaa u suurta gashey qolyooyinkii reer Galguduudeedka ahaa inay wax ku yeeshaan amaba ay talada ugu sareysa ee Gedo gacanta ku dhigaan iyo iyagoo markii danbe noqdey madaxii ugu sareeyay ee ururkii SNF oo markaas fadhiguusu ahaa Gedo, markii ay arintaa dhacdayna Gedo iyo reer Gedaba waxay la kulmeen dhib tiro badan oo dhimasho, dhaqaalo xumo, wax barasho la aan, iyo caafimaad xumaba leh, iyadoo ay isla marakaana bulshada reer gedo dhamaan waayeen wax yaabaha aas aasiga ah ee uu ubaahan yahay banii adamka, waayo- Gedo waxay noqotey meel Galguduud laga xukumo, Galguduudna sida la og yahay waxaa ku yar hor umarka,  haddaba  markii ay dhacdaas foosha xun dhacday ee ay kalifeen dadka aan u dhalan Gobolka ee ayagu talada gobolku gacanta u gashey ayaa waxaa  bilowdey kacdoon ay sameeyeen bulshada reer Gedo. Walow ay dad badani ku naf waayeen kacdoonkaas, hadana waxaa la dhihi karaa danbiila yaashii wadanka waa laga eriyey walow ay ku danbeeyaan meelo gobolka kamida hadana inta badan gobolku taladooda way ku yaraatey.  Hadeer ayuu u muuqdaa gobolku mid ka soo kabsanaayo hagar-daamadii ay u gaysteen qolooyinkii ree Galguduudeedka ahaa.

Gebo-gebadii,

Waxaan anigu mar labaad leeyahay hor marka  Gedo waxuu ku jiraa talada oo loo daayo reer Gedo, waxaana kula talin lahaa dadka reer Gedo inay ka fogaadaan wax kastoo keeni kara ama gobolka ku ridi kara horukac la’aan, waxaana kamid ah waxyaabahaas gobolka dib u dhaca u keeni kara: Dagaalada, khilaaf baahsan,iyo isfahan la,aan.  Marka waxaan idin leeyahay aniga,  walaaleyaal markaan talada gobolka waxaad moodaa inay ku soo noqoneyso reer Gedo gacantooda oo la fahmey qowlaysatadii ka soo hayaantey gal guduud.  Waxaa kaloon idin leeyahay, u fekera sidii aad dadkiina iyo dalkiina u hor marin lahaydeen  oo iska jira dibindaabyada  dadka aan u dhalan Gedo  oo waligiin yaanan la idinku qaldin magac qabiil iyo reer hebel, ogaadana qabiiladu ayagoo isla dhashey in ay haddana kala degaan yihiin,  nin nin guriisa u maamulaana ma jiro ee taas la socda.

Wabilaahi towfiiq

Alankey

xxxcade@hotmail.com

Afeef: Aragtida ama figradda qoraalkaan waxay qaas ku tahay qoraaga maqaalka, ciddii dooneysana waxay kala xariiri kartaa qoraaga uu magaciisu kor ku qoran yahay.