Allgedo Online

Waxaanu wareysi dhinacyo badan taabanaya la yeelanay Xildhibaan Maxamud Sayid Aaden ahna Gudoomiyaha SNF/SRRC. Wareysigana wuxuu ku saabsan yahay xal u helida mushkiladda Gobolka Gedo iyo guud ahaan siyaasada cayriinka ah ee Soomaaliya.

Allgedo: Xildhibaan ku soo dhowoow allgedo online. Goormaa kuuga dambeysay Gobolka Gedo?

Xildhibaan Sayid: Waxaa iigu dambeysay sanadkan horraantiisii, laakiin mar walba waan la xiriiraa oo waan ka war qabaa.

Allgedo: Bal nooga waran xaalada guud ee nabad-gelyada iyo isu socodka dadka iyo gaadiidka?

Xildhibaan Sayid: Hadda Gobolka Gedo waa uu xasilloon yahay waana la isu socdaa xaaladda guudna waa ay hagaagsan tahay.

Allgedo:Waa sidee xaalada dhaqan- dhaqaale iyo midda bulsho ee gobolka?

Xildhibaan Sayid: Gobolka dhaqaalihiisu waxa uu ku xiran yahay Soomaaliya inteeda kale dadkuna waa ama xoola dhaqato ama beeraley ama ganacsato, intabana haddaan loo helin suuq iyo meel lagu gado ganacsiga waa iska hooseynayaa, laakiin dhaqan ahaan gobolka Gedo waa gobollada Soomaaliya ugu xoolaha badan, webi iyo dhul beereed leh, xudduudo waddamada aan dariska nahayna leh, waxaana la dhihi karaa waa gobol qani ah.

Allgedo: Gobolka Gedo waxa uu ka mid yahay gobollada ugu qanisan uguna weyn dalka Soomaliya, maxaa keenay inuu noqdo mid aad ugu liita xag kasta? Yaa isku heysta gobolka, maxaase la isku hayaa?

Xildhibaan Sayid: Aadanaha kama dhamaado khilaaf mar walba, haddii uusan meel ka jirin maamul iyo kala dambayn waxaa imaanayaa dhibaato dhan kasta ah. Maalmahaan waxaa jiray in dhibatooyin yari ka soo cusboonaadeen Gedo, gaar ahaan magaalooyinka DAAWO la isku yiraahdo, magaalooyinkaasna waa kuwo uu mudo dheer ka soo jiray khilaaf dheer oo ku saabsan gacan ku hayntooda waxa uuna ka dhashay markii hore dagaal u dhaxeeyay ururka ITIXAAD iyo SNF, waxii intaas ka dambeeyayna waxaa jiray dagaaladaas oo siyaabo kala duwan u dhacayay, balse hadda wax badan ayaa iska badalay oo waxaan samaynay wada hadalo xaaladduna meel laga dayriyo ma joogto hadda.

Allgedo: Maxaa hortaagan in nabad iyo xasaloni lagu soo dabaalo Gobolka?

Xildhibaan Sayid: Sidaan horeyba kuugu sheegay dadku wuu is khilaafaa, khilaafkii gobolka ka taagnaana wuxuu ka soo billowday gacan ku haynta degmo kasta maamulkeeda, haddana xaalku sida la moodayo ma ahan oo waa la heshiiyay. waxaan kaloo wadnaa wada hadalo waxaana dirnay dhawaan xildhibaano deegaanadaas u dhashay, siyaasiyiinta beeshana waa ku sugan yihiin waxaana socda wada hadalo nabadeed, aniga ayaa dhawaan ka imid waxaana ku raja waynahay in wax badan hagaagi doonaan. Dhinaca Kismaayana waxaa jira oo wada hadallo ka wada Bare Aadan Shire dagaaladii ugu dambeeyay ee dhex maray dadka deegaanka iyo Gen morgan ka dib.

Allgedo: Waxaa jira warar sheegaya in faragelin shisheeye idinku kala dhex jirto oo labada dhinacba hubaysanaysa, taas oo sababtay in ay soo noqnoqdaan dagaallada gobolka Gedo, haddaba maxaa ka jira arrintaas?

Xildhibaan Sayid: Waxaa la yiri nin daad qaaday xumbo cuskay, inaan marba meel eedda saarno waa wax aad u xun, Itoobiya ayaa laga hadlaa Itoobiyana waa dal aan xuduud leennahay darisna nahay, Gen. Morgan waa siyaasi aan isbahaysiga SRRC ku wada jirnay Kismaayana waa tii laga saaray kaalmadii u dambaysana waxa uu ka soo helay maamulka Puntland ee kama uusan soo helin Itoobiya sida dad badan ay la socdaan, marka aniga ma aaminsani in ay jirto arrinta lagu eedaynayo dowladda itoobiya in ay isku hubayso dhinacyada isku haya Kismaayo iyo dhinacyada isku haya Gedo midna, balse waa khilaaf u dhaxeeya Soomaalida kaliya.

Allgedo: Ma waxaa la dhihi karaa dagaallada ka dhacay Gedo waxa ay ka soo jeedaan shacabka reer Gedo ama Al-Itixaad oo keliya, sow siyaasiyiintiinnaba lug kuma lihidiin?

Xildhibaan Sayid: Horta waa sax taas, laakiin shacabka iyo wadaadaba qayb way ku lahaayeen, maahan kaliya siyaasiyiinta waxa waday khilaafkan iyo xal la'aanta ka jirta deegaamadaan, balse siyaasiyiinta wax badan ayay ku dayeen in ay u sameeyaan nidaam guud oo hal meel laga maamulo, nasiib darose marka la isku dayo in la dhameeyo khilaafkaba meel ayay ka qaldamaysay sidaas ayayna wax ku dhismi waayeen waxaanan ku rajo weyn nahay inaan wax badan ka beddelno sida ay hadda tahay xaaladdu.

Allgedo: Sidee lagu sixi karaa khaladaadkii horey u dhacay loogana hortegi karaa dhicitaanka kuwa cusub?

Xildhibaan Sayid: Waa wax laga xumaado in khaladaadkaasi ay dhaceen laakiin waxaa looga hor tegi karaa iyada oo dadaal mideysan loo galo raadinta xalka waxaa kale oo wax laga xumaado ah in intaas aysan waxba ka soo baxin, laakiin waxaa halkaas isku hayay dagaalo xuna ku dhex mareen sidaan horey kuugu sheegay ururka wadaada ah ee ITIXAAD iyo Ururuka SNF oo dagaalo xun ku dhex mareen, wadaadaasna meel fog kama imaanine waa niman degaanka ka yimid, waxii ka dambeeyay waxaaa socday dagaalo kale, kuwii ugu dambeeyayna waxay dhex mareen Gen. Morgan iyo Con. Barre Hiiraale laakiin hadda wax wayn ma jiraan.

Allgedo:Dad badan waxay qabaan waxa dagaalsan inay yihiin idinka

qabqableyaasha ah ee dadweynaha gobolka ay yihiin dad deegaan iyo dhalashoba ka dhexeyso oo ay caadi u wada nool yiiin. Waxa aad isku haysataana ay tahay dana gaar ah oo ku dhisan daciifnima iyo raqiisnimo. Maxaad ka leedihiin eedeyntaas?

Xildhibaan Sayid: Sida xaqiiqada ah annaga ama aan qabqablayaal ahaanno ama aan siyaasiyiin ahaannee isma dagaalsanin, dadweynaha gobollada reer SADE iyaguna isma dagaalsana, laakiin khilaafka ka soo billowday xilligii Alitixaad ee ka dibna isku rogay hanashada gacan ku haynta maamulka degmo ayaa sababay dagaallada, iyagiina waa la xalliyay.

Allgedo: Maxaa xal ah?

Xildhibaan Sayid: Xalku waa sida hadda lagu guda jiro, waana ay hagaagaysaa insha Allah, dadkana waa dad wada dhashay oo walaalo ah, ismana af garan waayayaan.

Allgedo: Sidee looga dhisi karaa maamul cadaalad ku dhisan Gobalka Gedo oo dadkoo dhami mahadiyaan?

Xildhibaan Sayid: Waxaan ku guda jirnaa inaan mar dhaw ka samayno maamul ku dhisan cadaalad oo qof walba uu iska dhex arki karo, waxaana howshaas wada hadda anaga oo ka nimid Gobolka Gedo iyo siyaasiyiin ka tirsan beesha Sade oo ka yimid Jubbada Hoose waxana hadda socda arrimahaas sidii loo dhamayn lahaa si uusan khilaaf kale u imaanin, maamulkana waxa uu ku imaan karaa in la wada hadlo, wada hadalkiina waa socdaa.

Allgedo: Sow marka ma haboona in laga tashado dhamaan qeybaha kala duwan ee ka soo jeeda gobalka oo dhan sidii loo hirgelin lahaa sameynta maamul goboleed loo dhan yahay?

Xildhibaan Sayid: Haa way habboon tahay, cid walba oo gobolka u dhalatayna waa waajib saran in ay ku dadaasho wax u qabashada iyo horumarinta siyaasadeed, dhaqaale iyo dhaqan ee gobolka.

Allgedo: Sidee baad u arataa mustaqbalka Dowlada Fadaraalka ah?

Xildhibaan Sayid: Dowladdani waxa ay u dhalatay Soomaaliya, waxana aan Alle ka baryaynaa in lagu guuleysto si caddaalad ahna wax loo dhiso.

Allgedo: Sidee bay ku dhacday in adiga iyo ragii kale ee saxiixayaasha ahaa oo shirka dib-u-heshiisiinta u matalayay beesha Sade aad soo dhicin weyseen saamigii gobolada Sade ku lahaayeen qaranka Soomaaliyeed?

Xildhibaan Sayid: Shirkani waxa uu ahaa shir dib u heshiisiin, kolleyna dadaalkeennu ma yareyn, Beeshayduna wasiirada kaga soo aaday ma ahayn kuwa ay ku qanacsanaayeen jagadaas waxaana kala hadalnay dowladdii kalsoonida lagala laabtay, hadda waxan filaynaa inaan helno wasaarado ka wanaagsan kuwii aan horay u helnay.

Allgedo: Dad badan ayaa qaba sababta keentay bahdilnimada la idinkugu sameeyay inay ugu wacan tahay kala daadsanaantiina iyo kala qeybsanaantiina. Maxaa ka jira arrintaas?

Xildhibaan Sayid: Walaalle annagu maba kala qaybsanin.

Allgedo: Wax xariir iyo wada shaqeyn ah ma idinka dhexeeyaa qolooyinkiina ku jira baarlamaanka oo ka soo jeeda beesha Sade?

Xildhibaan Sayid: Waa uu naga dhexeeyaa, waayo waxa aan ka soo wada jeednaa beel keliya, waxana wax lagu qaybsanayaa waa hab beeleed, marka sinaba xiriirkannagu isuma moogaan karo.

Allgedo: Waxaa dad aqoonyahano idiin soo jeediyeen inaad iska casishaan

xubinamada baarlamaanka madaamaa aad ku guul dareysateen howshii la idin diray Ma rumeysan tahaay inaa gudan weysay waajibaadkaadii?

Xildhibaan Sayid: Annagu waxaan metelnaa beeshayada, iyada ayuuna go’aanka ka go’aa, waxana aan u shaqeynayno waa beeshayada.

Allgedo: Waad mahadsan tahay mudane Maxamuud.

Xildhibaan Sayid: Adigaa mudan.

Kaasi wuxuu ahaa Xildhibaan Maxamuud Sayid Aadan oo jooga magaalada Nairobi ee dalka Kenya oo u warramayay shabakadda war baahinta ee Allgedo online.

Ahmed Mohamed Aden (Timajilic)

ahmedtimajilic@hotmail.com

allgedo@allgedo.com