July 10, 2004
Ilaah
baa mahad leh, nabadgelyo iyo naxariisna Nebi Maxamed korkiisa ha
ahaato. Walaaleyaal, inkastoo beesha Sade ay la wadaagaan
walaalahooda Soomaaliyeed dagaalka daba-dheeraaday oo hor-istaagay
habsimi u socodkii hannaanka dhaqan-dhaqaale iyo kobaca bulshadeed,
hadana beeshatan waxaa soo wajahay xilli qalafsan oo naceyb iyo
qaraar badan, kasoo abuuray kala shaki siyaasadeed iyo kalsooni
darro baahday. Waxaa kale oo beesha Sade la wadaagaan Soomaalida
inteeda kale kala qeybsanaan, qadarin la'aan, wax isu quur la'aan
iyo tanaasul la'aan, taasoo ah sababta ugu weyn ee loo dhisi
la'yahay dowlad Soomaaliyeed oo dadka wada deeqda lana mahadiyo.
Xilligan qalafsan oo soo wajahay beesheena wuxuu noqday cashar adag,
lakiin casharkaan adag waa inuu Beesha Sade baraa feejignaan ku
wajahan mustaqbalkeeda.
Walaaleyaal,
Shirka dib-u-heshiisiinta Soomaalida ee mudada dheer ka socday
Jamhuuriyada Kenya ayaa u muuqda mid gebagebo ah oo lagu soo dhisi
doona dowlad taag daran oo mustaqbalkeedu mugdi ku jira. In kasta oo
dadkii beesheena u matalayey shirkaas ay siyaasad ahaan iyo ficil
ahaanba kala qeybsanaayeen, haddana waxay muujiyeen dhabar adeyg iyo
dulqaad badan muddadii uu shirka socday. Aniga oo aaminsan inaad ka
gudbi kartaan khilaafka idiin dhexeeya si kastaba ha u dhib
badnaadee, ayaa haatan waxaa la soo gaaray xiliggii aad meel iska
dhigi laheydeen farqiga idiin dhexeeya si aad salka ugu dhigtaan hanaan
iyo waa cusub oo la mahadiyo kuna fadhiya go’aan qaadasho bar-tilmaameedkiisu
yahay talo wadaag, xaqsoor, xukun qeybsi iyo xulushada dad tayo leh
oo maareeya ammuuriheena.
Walaaleyaal,
Waxaan door biday inaan idiin soo qoro warqadan furan aniga oo ku
cabirayo aragtidayda ku aadan xulushada xubnaha muhiimka ah ee
beesheena ugu qeyb geli lahaa dowlada dhexe ee Soomaaliya oo aan is
leeyahay waxay qeyb lixaad leh ka qaadan doontaa mustaqbalka
caruurteena. Waxaan idiin soo jeedinayaa inaad taariikhda dib u
milicsataan idinka oo qiimeyn iyo il gaar ah ku eegaya horumar
la’aanta joogtada ah ee deegaanada ay dadkeenu degaan. Horumar
la’aanta deegaanadeena waxaa loo aaneyn karaa hagrashada ay
hagradeen dowladihii dhexe ee Soomaaliya soo maray oo iyagu lahaa
jaangooyada dhaqaalaha, siyaasadda iyo arrimaha bulshada. Inkasta oo
horumar la’aantaan ay tahay qeyb ka mid ah taariikhdeena, hadana
waxaanu awoodnaa inaanu si hagaagsan u qorsheyno aayaheena anagoo ka
faa’iideysanayna waxyaabihii sababay horumar la’aantaas.
Walaaleyaal,
Horumarka iyo kobaca bulsho kasta waxaa mus’uul ka ah dadka markaas
nool, waana diciifnimo inaan ka rejeyno dad laga soo doortay gobolo kale
inay dhisaan goboladeena, sidaa darteedna waa inaad si feejignaan
leh uga fiirsataan dadka aad u xuleynsaan golaha barlamaanka, golaha
wasiirada iyo hay’adaha sare ee dowladda.
Walaaleyaal,
Idinka oo og kaalinta iyo waajibaadka aad ku leedihiin koonkan,
aaminsan nadaamka furfurnaanta, qarsoodi la’aanta iyo la xisaabtanka
shaqsiyaadka idin mateli doona, ku kalsoon kheyraadka dabiiciga ah,
xoolaha nool iyo beeraha uu Eebe ku maneystay deegaanadeena, ka
niyad xun horumar la’aanta iyo dagaalka Gedo ee ahliga ah, ayaa
waxaan idiin soo jeedinayaa inaad madaxa ku haysaan arrimahan soo
socda markii aad xuleysaan dadkii idiin mateli lahaa qaranka
Soomaalyeed:
1. Waa ineysan noqon kuwo leh tayo xummo Rabbaani ah
2. Waa ineysan noqon kuwo laga indho saabay qiimaha uu dhulkooda
iyo dadkooda leeyahay
3. Waa ineysan noqon kuwo danahooda gaarka ah ka doortay danta guud
4. Waa inaad u aragtaan waxa aad dooranaysaan inay yihiin
mustaqbalkii caruurteena, dadkeena iyo dhulkeena
5. Waa inaad tixgelisaan isla markaana dib u milicsataan sooyaalka
taariikhda adinka oo is weydiinaya maxaa sababay horumar la’aanta
joogtada ah ee ka jirta deegaanadeena.
6. Waa inaad isweydiisaan yaa wax ku soo siyaadin kara ama wax ka
bedeli kara xaalada murugada leh ee dadkeena iyo deegaanadeenu ku
sugan yihiin
7. Waa inaad xeerisaan xaqsoorka oo haddii beesha Sade ay hal xubin
ka hesho goloha wasiirada ay xubintaasi ka timaadaa Gobolka Gedo oo
isagu waligii aan nasiibkaas helin.
8. Dadku waxay isugu jiraan qaar la tijaabiyey oo waxa ay galaan iyo
waxa ay gudaanba la yaqaan, sidaa darteedna waa inaanan mustaqbalka
Sade loo hibeyn shaqsiyaadkii la soo tijaabiyay oo ku guul dareytay
howshii loo diray.
9. Waxaan qaabaa in fursad la siiyo dhalinyarada iyo gabdhaha beesha
Sade, maxaa yeelay waxay wataan maskax furfuran oo caafimaad qabta,
koritaana diyaar u ah oo aan weli la tijaabin.
Waaleyaal,
Marar badan ayaa waxaan is weydiiyaa "ma dadka xiligan nool ayaa
tayo xun, mise qiimaha dhulka iyo dadka ayeysan fahansaneyn"?
Dadka beeshaan u dhashay ee dibada ku nool waxay nasiib u heleen
inay ka bad-baadaan dhibaatadii ka dhacday Soomaaliya, hase-yeeshee,
marna xil iskama saarin sidii ay Sade uga bixin lahaayeen
dhibaatadaas, iyadoo qaarkoodna ay dhibaatadaas hurinteeda ka qeyb
qaateen. Waxaan dadka dibedda ku nool u soo jeedin lahaa kana codsan
lahaa inay ka qeyb qaataan walaaleynta dadkooda. Haddii aysan taa
yeelina, ineysan isku hawlin dhibaateyntooda xilligan ay sida weyn u
jilicsan yihiin. Colaad huriyeyaasha beesheena waxaan xasuusinayaa
in dagaalka dadkeena dhexdiisa ah uusan guul ku faan laheyn, isla
markaanaa cidna iyo koox gaar ah midna ku guuleysan karin. Sidaa
darteed, walaaleynta iyo nabadeynta dadkan wada dhashay waa
waajibaad saraan dadka hadda nool. Dowlad dhexe haddii la dhiso iyo
haddii kaleba, waa inaan u howl galnaa soo gabagabeynta ilhaanada
dagaalka iyo hrumar la’aanta.
Warbaahinta waa aalad xoog badan waxayna qeyb weyn ka qaadataa
hurinta iyo qaboojinta colaadaha, sidaa darteed labada shabakadood
ee Gedonet iyo Allgedo oo iyagu soo baahiya wararka deeganadeena,
waxaan ka codsanayaa inay qeyb lixaad leh ka qaataan qaboojinta
colaadaha iyo horumarinta deegaanadeena iyaga oo aad uga taxadaraya
wararka ay baahiyaan. Waa inay noqdaan qalooc toosiyeyaal ee aysan
noqon qalooc horseedeyaal
Aniga oo ka faa'iidaysanaya fursadan ayaan waxaan jeclaan lahaa
inaan bogaadin iyo taageero u diro waxgaradkii u dhabar adeygay ka
hor taga dhicitaanka dagaal cusub oo ka dhaca B/xaawo. Sidaas si la
egna waxaa u mahad celinayaa wax garadka reer Mandheere oo gacan
lixaad leh ka geystay ta'kuleynta iyo nabadeynta arrimaha B/xaawo.
Waad mahadsantihiin
By Ali Malaaq Ahmed
raamoraaxo@hotmail.com