|
April 8, 2004
Gudoomiyaha
maamulka magaalada Jawhar Maxamed Cumar Xabeeb (Maxamed Dheere) ayaa
lagu soo waramayaa in uu wado dadaal uu ku doonayo in uu ku ballaariyo
awoodiisa gobolka shabeelaha dhexe oo ay ka wada arrimiyaan isaga iyo
Hogaamiye Kooxeedka kale ee Muuse Suudi Yalaxow
Wararka naga soo gaarama magaalada
Jawhar ayaa sheegaya in Maxamed dheere uu ku guulaystey inuu hanto
taageeradda beel ka mid beelihii horey xurguftu ugala dhaxaysay Muuse
Suudi balse lagu tiirin jirey Taageerayaashiisa.
Kulan looga hadlayo taageerada
maxamed dheere looga hayo deegaanka Gumarow ee Gobolkaasi ayaa lagu
wadaa in uui dhaco iyadoo maxamed dheerana uu qayb ku leeyahay qaban
qaabadiisa, waxaana la sheegay in ay noqon doonto deegaan cusub oo hoos
yimaada maxamed dheere.
Beeshaas oo uu ka soo jeedo Duqii
hore ee magaalada Muqdiso Xuseen Cali Axmed ayaa taageeradeeda siisay
maamulka uu madaxda ka yahay maxamed dheere ee xanuntiisu tahay
magaalada Jawhar, laakiin lama oga halka ay ku dambayn doonto dadaalada
uu maamulka maxamed dheere ka wado gobolka shabeelada dhexe.
Hay’adda u dooda Xuquuqda Aadanaha ee Dr.
Isma’il Jimale ayaa dhibaato ku tilmaantey haamo ay ku jiraan Qashin oo
lasoo dhigay Xeebta Cigo ee ka tirsan gobolka Galguduud
War ay kasoo saartey magaalda Muqdisho ayey Hay’addu ku sheegtey in gobo
dalka ka mid ah ku soo caariyeen Haamo Qashin ku jiro, waxayna ugu
Baaqday Maraakiibta shisheeye iyo kuwa sida sharci darada ah uga
kalluumaysta Xeebaha dalka Somalia inay joojigaan halista ay ku hayaan
Nolosha shacbiga Soomaaliyeed.
Hay’addu waxa kale oo ay ku Baaqday
in la joojiyo dagaalada dhawaanahaanba ka socday magaalda Muqdisho, oo
wixii qilaaf ah ee jira lagu dhameeyo wada hadal.
Dhanka kale waxay Hay’addu Xustay
in Haamahaasi ay ku jiraan Qashinka kasoo hara Warshaddaha Sameeya
Aalada Nuclear-ka ee wadamada Caalamka, kuwaasoo ay sheegtey inay dalka
soomaliya isaga soo fogeeyaan Wasaqda kasoo harta Warshadahooda, iyagoo
kasoo dhaqaajiya dadkooda iyo dalkooda.
Sidoo kale Hay’adda Dr. Isma’il
Jima’ale ay Carabka ku dhufatey inay jiraan Hoomiyayaal Somalia caan ka
ah ku waasoo ay Hay’addu sheegtey in Qandaraas ku soo qaataan Nolosha
Ummadda Soomaaliyeed, inkasoo Hay’addu aysan sheegin magacda dadka ka
dambeeya arrintaan.
Maamulka Goboleed Puntland ayaa
markoodii ugu horeysay ka hadlay qaabka loo wajihi karo nabadaynta
deegaanka Xeraale oo dhawaan ay ku dagaalamayeen labo beelood oo
halkaasi wada dega
Ku xigeenka Madaxwayanaha maamul
goboleedka Puntland Maxamed Cabdjo Xaashi ayaa sheegay in uu ku dhawaaqi
doono dhex dhexaadin nabadeed oo uu kala dabqaadi doono beelihii dhawaan
dagaalka xoogan ku dhex marey deegaanka Xeraale ee Degmada Cabudwaaq ee
ka tirsan gobolka Galduduud.
Maxamed Cabdhi Xaashi oo soo gaarey
Magaaladda Gaalkacyo ee Xarunta Gobolka Mudug ayaa sheegay in Beelihii
ku dagaalay Xeraale ay isaga ka codsadeen in uu soo dhex galo dhex
dhexaadina ka galo arrimaha ay isku hayaan.
Maxamed Cabdi Xaashi oo u waramayey
qaar ka mid ah Saxaafada ayaa sheegay inuu kulamo gooni gooni ah la
yeelan doono labada dhinac ee isku haya Deegaanka Xeraale, isla markaana
xilliga kulankooda uu ku dhawaaqi doono shir ballaaran oo ay isugu
immaan doonaan labada dhinac ee ay dirirtu dhex martey.
Maxamed Cabdi Xaashi ayaa tilmaamey
in isaga oo tixgalinaya codsiga uu sheegay in uu uga yimid labada dhinac
uu billaabayo sidii loo dhamayn lahaa mashaqadii ba’nayd ee ka dhex
dhacday ladada beelood loo soo afjari lahaa.
Dhinaca kale waxaa degmada
Cabudwaaq ee gobolka Galguduud gaarey xubno dhawr ah oo ka tirsan
dowlada KMG ah, isla markaana ka ambabaxay Magaalada Muqdisho, si ay uga
qayb qaadaan nabad raadinta la doonayo in lagu nabadeeyo beelaha ay
dirirtu u dhaxayso.
C/llaahi Cabdi Koofi oo ah Ku xigeenka
Gudoomiyaha gobolka Hiiraan ayaa sheegay in ay ku dhawaaqi doonaan
Maamul Goboleed uu yeesho Gobolka Hiiraan, hadii uu miro dhal noqon
waayo shirka dib u heshiisiinta Soomaalida ee la’isku mari la’yahay,
hakadna ku jira
C//llaahi Cabdhi Koofi ayaa isagoo u waramayey qaar
ka mida Saxaafada dalka sheegay inay diyaar u yihiin ku dhawaaqida
Maamul goboleed hadii uu bur buro shirka Soomaalida uga socda dalka
Kenya.
Waxa uu Koofi tilmaamey inay ku guda jiraan
diyaarinta qaabkii loo dhisi lahaa Maamulka Goboleedka ay doonayaan inay
u sameeyaan gobolka Hiiraan, isagoo carabka ku dhuftay in asagu uu ka
mid yahay raga u sharaxan inay madaxka noqdaan maamulkaasi, waxa uuna
qiray inay jiraan siyaasiyiin kale oo iyaguna u sharaxan xilkaasi.
Dhinaca kale goor sii horaysay ayey ahayd markii
guddoomiyaha Isbahaysiga Dooxada Jubba Korneel Barre Aadan shirre (Barre
Hiiraale) uu shaaca uga qaaday inay dhisayaan maamul goboleed ka taliya
deegaanadda hoos yimaada Isbahaysigooda.
Waxaana horey deegaanada uu ka taliyo C//laahi
Yuusuf ka jiray Maamul goboleed la magac baxay Puntland, halka
gobollada Waqooyiga ay sheegeen in ay yihiin dowlad madax banaan ayna la
baxeen Somali land, taasi waxay muujinaysaa in dalkii Somalia uu noqdan
meelo kala qoqoban uuna u kala qaybsamay Land iyo Land.
Shirka wasiirada arimaha dibadda ee wadamada ku bahoobay urur goboleedka
IGAD isla markaana looga hadli lahaa Arrinta Somalia ayaa mar kale dib
loo dhigay
Dublumaasiyiin ku dhowdhow
IGAD ayaa shabakadda warbaahinta Shabele u sheegay in dib loo dhigay
Kulankii IGAD ilaa dhamaadka bishan aynu ku jirno. Dib u dhaca soo
noqnoqanaya ee ku yimid shirka wasiirada arimaha dibadda ee IGAD ayaa
warar aan la xaqiijin ay sheegayaan in ay ugu wacantahay iyadoo
wasiirada Lixda ah ee dalalkaasi aysan isku mawqif ka ahayn Shirka
Soomaalida taasina ay keentay inay qaarkood ka cudurdaartaan ka qayb
galka shirka.
Suudaan ayaa horay uga gaabsatay in ay ka qeybqaadato shirka IGAD ee
inta badan looga hadlo shirka dib u heshiisiinta Soomaalida ee ka socda
Kenya.
Ithiopia ayaa sidoo kale
shirarkii ugu danbeeyay aan ka soo qayb galin, Waxayna u soo
dirsanaysay Wakiilo aad u hooseeya Marka loo eego Hanaanka Shirka oo ah
Heer Wasiir, iyadoo Eritrea-na aysanba soo xaadirin Shirarka IGAD ee
looga hadlayo Arrinta Somalia.
Jabuuti iyo Kenya oo shantii
bilood ee la soo dhaafay ku kaliyoobay dhaqaajinta iyo socodsiinta
Shirka Soomaalida oo caqabado waaweyn ay ka horyimaadeen ayaa iyaguna
ilaa haatan muujinaya rajo ay ka qabaan in xal la gaaro lagana gudbo
mashaakilka shirka hortaagan.
Wasiirka arimaha dibadda ee
dalka Kenya Mr. Misiyoka ayaa waxa uu wadaa hanaan uu ku doonayo sidii
talaabo wax ku ool ah loo qaadi lahaa isla markaana hogaamiyayaasha
shirka ka biyo diidsan loo qancin lahaa. Laakiin marka loo eego Tanaasul
La’aanta Kooxaha Soomaalida iyo kala jiidashadda IGAD ee Kooxaha
Siyaasadda ayaa waxaa muuqata in Dadaaladda Wasiirku ay noqon doonaan
kuwo aan horumar samayn.
Iyadoo ay ka curteen Somalia Roobabkii Xilliga Gu’ga ayaa waxaa meelo
badan oo ka mida dalka ka billawday u diyaar garoowga Tacabka Beeraha
Gobaladda Shabeelooyinka, iyo
Hiiraan oo uu maro Wabiga stn ayaa waxaa ka billawday diyaar garoow
xoogan oo loogu jiro Tacabka Beeraha, Waxaana deegaanadaasi ay dadku
billaabeen inay diyaarsadaan Abuurkii ay Isticmaali lahaayeen iyo
qalabkii ay Beeraha ku falan lahaayeen, iyadoo Bisha Soo socota si
rasmiya ay u billaaban doonto Beeridda tacabka Sannadkan.
Qiimaha lagu kireeyo Cagaf
Cagafyadda Beeraha Falla ayaa kor u kacay, Waxaana cariiri galay
helitaanka Cagaf Cagafyadda ay isticmaali lahaayeen Beeralaydu, iyadoo
sidoo kalana uu kor u kac ku yimid Qiimaha Shidaalka oo gaaray heerkii
ugu sareeyay.
Beeralayda danyarta ah ee
xoogooda ku fasha Beeraha ayeeysan wax saamayn ah ku yeelan kor u kaca
ku yimid shidaalka iyo ciriiriga ay galeen Cagaf Cagafyaddu, Waxayna
billaabeen inay Gacmahooda ku fashaan Beeraha,
Roobabka gu’ga oo xilligoodii
ka soo daahay ayaa yimid waqti ay dalka oo dhan ka jiraan Abaaro xoogan
oo saamayn ku yeeshay nolosha dadka iyo duunyadda ku dhaqan Gobaladda
Dalka Somalia.
Hay’adda u dooda Xuquuqda Aadanaha ee Dr Ismaaciil Jimcaale ayaa walaac
ka muujisay Haamo loogu shakiyay inay Sun ku jiraan oo sannadkii hore ku
soo caariyay Xeebta Cige ee Gobalka Galgaduud
Hadal qoraal ah oo ay shalay
hay’addu ka soo saartay Muqdisho ayeey ku sheegtay in Haamahaasi oo loo
maleeyay inay ku jiraan waxyaabo sun ah ay cabsi wayn ku hayaan dadka
deegaanadaasi ku nool kadib markii ay Mirireen Haamahaasi, Waxaana
haddii ay dilaacaan laga yaabaa inay Qatar wayn ku keenaan dadka iyo
duunyadda ku nool deegaanadda u dhaw dhaw halka ay haamahaasi yaalaan.
Hay’addu waxay sidoo kale
wallaac ka muujisay Maraakiibta sida joogtadda ah Badaha Somalia ugu
daadiya Qashinka ka soo hara Warshadaha Waawayn iyo sunta Nugliyeerka,
Waxaana ay sheegtay hay’addu in Qatar wayn ay ku soo fool leedahay
Somalia haddii aan si deg deg ah looga hortagin u adeegsiga Xeebaha
Somalia goob qashinka caalamka laga soo fogeeyo lagu shubo.
Hay’addu waxay wax laga naxo
ku tilmaantay in dalalka qaarkood ay ku fakaraan in qashin ay
shacabkooda qatartiisa ka soo fogeeyeen inay shacab kale oo dandaraysan
ku waxyeeleeyaan. Waxayna ka dalbatay Beesha Caalamka inay gacan ka
gaysato sidii loo bad baadin lahaa Xeebaha Somalia oo baylah u ah
Maafiyadda Xeebaha Qashinka ku shubo.
Xeebaha Somalia oo aan 14 kii
sanno ee la soo dhaafay lahayn Ciidamo illaaliya ayaa waxaa si joogto ah
loogu shubayay Qashinka ka soo hara Warshadaha Nugliyeerka, Waxaana kol
hore Fadeexad muujinaysa in arrintaasi ay lug ku leeyihiin Qaar ka mida
Hogaamiye Kooxeedyadda Soomaalida oo lacag yar ku iibsaday Xeebaha
Somalia.
Wakiiladda Shirkadaha Xawaaladaha
Fadhigoodu yahay Jawhar oo u xirnaa Maamulka Maxamed Dheere ayaa shalay
galab la sii daayay kadib markii la bixiyay qayb ka mida lacagihii uu
Maxamed Dheere ku dalbaday in laga siiyo
Wakiiladdan oo u fadhiyay Jawhar
Shirkado ay ka mid yihiin Amal Express, Towfiiq Nation Bank, Kaah,
Shirkadda Isgaarsiinta Hormuud iyo kuwo kale ayaa lagu ganaaxay midkiiba
lacag gaaraysa 72 Milyan oo Shilin Soomaali ah kadib markii lagu soo
eedeeyay inaysan soo marin Maamulka Shabeeladda Dhexe isla markaana ay
si sharci darro ah uga shaqsanayeen Jawhar iyagoo aan haysan Ruqsad,
Waxaana dadaal dheer oo ay sameeyeen Masuuliyiinta Shirkadahaasi iyo
Waxgaradka Gobalku ay ku qanciyeen Maxamed Dheere in midkiiba laga siiyo
Wakiiladaasi 20 Milyan oo Shilinka Soomaaliga ah uuna iska sii daayo.
Mid ka mida Wakiiladaasi oo shalay
markii la soo daayay Qadka Taleefoonka kula soo xiriiray STN ayaa
sheegay in lacag Madax Furasho ah laga qaatay, isla markaana uu arko
xarigiisa mid ka mida Afduubyadda Burcaddu ay sameeyaan ee ka dhaca
Somalia, Wuxuuna ninkan oo codsaday inaan magiciisa la shaacin
xaqiijiyay inaysan sii wadi Karin hawlihii ay ka hayeen Jawhar, sidaas
darteedna ay ka fiirsanayaan Hanaankii ay ugu adeegi lahaayeen
Macaamiishooda iyaga oo aan fariisin ka samaysan Jawhar.
46 qof oo
Ciraaqiyiin ah ayaa geeriyootay kadib markii xalay ay duqayn aan
naxariis lahayn u gaysteen diyaaradaha dagaalka ee Maraykanku Masjid ku
yaala Magaaladda Fuluuja ee Dalka Ciraaq
Afhayeen u hadlay Maraykanka ayaa
ku dooday in Masjidkaasi Rasaas looga soo furay Ciidamadooda, Wuxuuna
sheegay in Masjidka ay Gabaad ka dhiganayeen Kooxo Argagixiso ah,
Laakiin Iimaamkii Masjidkaasi ayaa beeniyay sheegashadda Maraykanka,
Waxa uuna sheegay in Diyaaradaha Maraykanku ay si ula kac ah u duqeeyeen
Goob lagu cibaadaysanayay.
Magaaladda Fuluuja oo wali go’doon
ku jirta ayeey wararka ka imaanayaa sheegayaan in Ciidamadda Maraykanka
ay ku guuldaraysteen inay gudaha u galaan Magaaladaasi, Waxaana dagaal
qaraar oo Wadooyinka la iskula soo baxay ugu dambayntii lagu jabiyay
Askarta Maraykanka oo dib uga soo gurtay Aagaga Dagaalka, Laakiin
Maraykanka ayaa illaa iyo hadda ka gaabsanaya inuu faah faahin ka bixiyo
Khasaaraha ka soo gaaray Fuluuja.
Tan iyo markii ay dagaaladdu ka
bilawdeen Faluuja waxaa ku dhintay in ka badan 100 boqol oo Ciraaqiyiin
ah, iyadoo tiro kalana ay dhaawacmeen, Waxayna wararku ugu dambeeyay
sheegayaan in Diyaaradaha Dagaalka iyo Taankiyadda Maraykanku ay duqayn
xoogan ku hayaan Magaaladda Faluuja.
Dhinaca kale Magaalooyinka Samaawa
iyo Baghdad ayaa xalay laga Maqlayay Qaraxyo Xoogan, iyadoo Qaraxyadda
Qaarkoodna ay ka dhacayeen Meel aan sidaa uga fogayn Saldhiga CIidamadda
Japan, Waxaana heegankii ugu sareeyay la galiyay Ciidamadda Japan si ay
uga hortagaan Weeraro lagu soo qaado.
Afhyeen u hadlay Askarta Maraykanka
ayaa isna sheegay in Baghdad looga dhaawacay labo Askari, Wuxuuna
sheegay inay labadaasi askari ku dhaawacmeen weerar ay ku soo qaadeen
Kooxo Argagixiso.
Afhayeen u hadlay isna Wadaadka ugu
sareeya Shiicadda Ciraaq, ayaa sheegay in Ciidamadoodu ay gacanta ku
dhigeen Askar Maraykan ah, Wuxuuna sheegay inay dhawaan soo bandhigi
doonaan Muuqaalka askartaasi ay qabteen, Laakiin ma jiraan warar Madax
banaan oo xaqiijinaya Sheegashadda Shiicadda.
Abdiwali Ibrahim Adan (Garyare), Muqdisho/Somalia
garyare@hotmail.com
Allgedo Online
|